Czym jest SENT i kogo ten system dotyczy

Spedytor w Lublinie zleca przewóz dwudziestu ton oleju słonecznikowego z Gdańska do Lublina ukraińskiemu przewoźnikowi. Zgłoszenie SENT składa nadawca, wszystko jest po stronie polskiej, więc temat wydaje się zamknięty. Trzy dni później auto stoi na kontroli w Garwolinie: zgłoszenie jest, numer referencyjny jest, ale nikt nie uzupełnił go o dane przewoźnika i numer lokalizatora, a przewoźnik spoza UE nie złożył RMPD, o którym w ogóle nie słyszał.

Ten tekst porządkuje podstawy SENT i pokazuje, gdzie kończy się obowiązek nadawcy, a zaczyna obowiązek przewoźnika. Dla spedytora i nadawcy to lista rzeczy do sprawdzenia, zanim auto ruszy.

Krótko: SENT to rejestr zgłoszeń prowadzony przez Szefa KAS na podstawie ustawy z 9 marca 2017 r. · monitorowaniu podlega wykaz towarów z ustawy (paliwa, alkohol, susz tytoniowy, leki) i z rozporządzenia Ministra Finansów (oleje, zboża, węgiel, odzież i obuwie), każdy z własnym progiem · zgłoszenie składa nadawca, odbiorca albo przewoźnik, a rolę wyznacza trasa, nie umowa (art. 5, 6, 7); rejestr nadaje numer referencyjny ważny 10 dni (art. 11 ust. 1) · przewoźnik, który zgłoszenia nie składa, uzupełnia je o swoje dane i numer lokalizatora (art. 5 ust. 4), a bez numeru referencyjnego ma obowiązek odmówić przyjęcia towaru (art. 10 ust. 1) · dane geolokalizacyjne przekazuje przewoźnik przez cały polski odcinek (art. 10a) · kary: przewoźnik 20 000 zł (art. 22 ust. 1), nadawca albo odbiorca 46 % wartości brutto, nie mniej niż 20 000 zł (art. 21 ust. 1) · przewoźnik spoza UE ma obok SENT osobny obowiązek RMPD, niezależny od towaru.

SENT to elektroniczny rejestr, w którym KAS widzi przewozy towarów z wykazu: kto wiezie, co, skąd, dokąd i gdzie jest teraz pojazd. Zgłoszenie składa nadawca, odbiorca albo przewoźnik, zależnie od trasy, a w odpowiedzi przychodzi numer referencyjny, bez którego przewozu zaczynać nie wolno. Przewoźnika system dotyczy zawsze, bo to on uzupełnia zgłoszenie i przekazuje pozycję.

Czym jest SENT i po co powstał

SENT to system monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, powołany ustawą z 9 marca 2017 r. (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1218). Jego sercem jest rejestr zgłoszeń prowadzony przez Szefa KAS: trzyma dane ze zgłoszeń, dane geolokalizacyjne z lokalizatorów i zewnętrznych systemów oraz wyniki kontroli (art. 4).

Cel jest fiskalny, nie transportowy. Państwo pilnuje obrotu towarami, na których najłatwiej ominąć akcyzę i VAT: paliwami, alkoholem, tytoniem. Dlatego system nie patrzy na przewóz jako taki, tylko na kody CN i progi: 500 litrów paliwa, 500 kilogramów węgla, 10 ton zboża. Towar spoza wykazu systemu nie obchodzi, choćby był drogi i wrażliwy.

Czy każdy przewóz międzynarodowy do Polski wymaga SENT? Nie. System działa po towarze, nie po kierunku. Meble, elektronika czy agregaty prądotwórcze nie podlegają SENT w ogóle. Dwadzieścia ton oleju słonecznikowego podlega, nawet w zwykłym przewozie między dwiema firmami.

Jakie towary są pod monitorowaniem

Wykaz ma dwie części. Pierwsza siedzi w ustawie (art. 3 ust. 2): paliwa i oleje z kodów 2707 i 2710, alkohol etylowy 2207, susz tytoniowy, rozpuszczalniki, a także leki i wyroby medyczne zagrożone brakiem dostępności. Druga jest w rozporządzeniu Ministra Finansów z 25 kwietnia 2022 r. (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1157 ze zmianami) i to ona zmienia się najczęściej: oleje roślinne, zboża i rzepak, węgiel i koks, gaz płynny, a od 17 marca 2026 r. także odzież i obuwie.

Każda pozycja ma próg i poniżej progu zgłoszenia nie ma. Dla paliw to 500 litrów albo 500 kilogramów, dla węgla 500 kilogramów, dla zbóż 10 ton, dla odzieży 31,5 kilograma masy brutto przesyłki, dla obuwia 64 sztuki. Aktualny wykaz z progami i podstawami zbiera tekst Towary objęte SENT, a szybkie sprawdzenie po kodzie CN daje tabela Towary SENT.

Wykaz zmieniał się w 2025 i 2026 roku kilka razy, i właśnie tu najłatwiej o błąd: data ma znaczenie. Przewóz, który wczoraj zgłoszenia nie wymagał, dziś może wymagać, i odwrotnie, jak stało się z odzieżą humanitarną w czerwcu 2026 r.

Kto składa zgłoszenie i kiedy

Rolę wyznacza trasa, nie ustalenia stron. Przewóz zaczyna się w Polsce, na przykład zakład wysyła olej na eksport: zgłoszenie składa nadawca przed rozpoczęciem przewozu (art. 5 ust. 1). Przewóz kończy się w Polsce, czyli towar jest przywożony z zagranicy: zgłoszenie składa odbiorca, też przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju (art. 6 ust. 1). Przewóz zaczyna się i kończy poza Polską, czyli tranzyt: zgłoszenie składa przewoźnik (art. 7 ust. 1).

Kto składa zgłoszenie na trasie Gdańsk, Lublin między dwiema polskimi firmami? Nadawca. Przewóz zaczyna się w kraju i obowiązek leży po stronie wysyłającego. Przewoźnik uzupełnia zgłoszenie o swoje dane, ale go nie tworzy. Role i typowe pomyłki rozbiera tekst Kto składa SENT, nadawca, odbiorca czy przewoźnik.

Zgłoszenia idą przez PUESC i może je złożyć wyłącznie zarejestrowany użytkownik portalu (art. 9 ust. 1 i 2). Konto podstawowe jest więc potrzebne każdemu, kto choć raz uzupełnia cudze zgłoszenie, w tym przewoźnikowi spoza UE.

Czym jest numer referencyjny i co z nim robi kierowca

Numer referencyjny to unikatowy identyfikator zgłoszenia, nadawany przez rejestr (art. 2 pkt 4). Żyje 10 dni od złożenia (art. 11 ust. 1), co wystarcza na każdy przewóz z zachodu Europy z zapasem na kolejkę na granicy.

Numer trafia do przewoźnika, a przewoźnik przed rozpoczęciem przewozu przekazuje go kierującemu (art. 10 ust. 2). Kierowca wiezie numer ze sobą i okazuje na kontroli. Gdy numeru nie ma, przewoźnik ma obowiązek odmówić przyjęcia towaru do przewozu (art. 10 ust. 1). To nie jest rada, tylko przepis, i to on chroni przewoźnika, gdy nadawca zapomniał złożyć zgłoszenie.

Przy niedostępności rejestru numer zastępuje dokument zastępujący zgłoszenie wraz z potwierdzeniem przyjęcia (art. 9 ust. 5), wysyłany pocztą do wyznaczonego organu KAS.

Co system widzi w trasie

Rejestr widzi nie tylko dokumenty, ale i pozycję pojazdu. Przewoźnik jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych przez cały odcinek przewozu na terytorium kraju (art. 10a ust. 1). Przekazuje je bezpłatną aplikacją e-TOLL PL, urządzeniem pokładowym OBU albo zewnętrznym systemem lokalizacji zarejestrowanym w usłudze SENT na PUESC.

Kierowca włącza przekaz od rozpoczęcia przewozu po terytorium Polski i wyłącza nie wcześniej niż po jego zakończeniu (art. 10b). Gdy lokalizator nie działa dłużej niż godzinę, kierowca ma się zatrzymać na najbliższym parkingu i czekać na jeden z czterech warunków ustawy (art. 10c). Przerwa w danych kosztuje przewoźnika 10 000 zł (art. 22 ust. 2a), niezależnie od tego, czy zgłoszenie jest.

Ile kosztuje pomyłka

Kwoty w SENT są wysokie i prawie nie zależą od wartości ładunku. Przewoźnik, który nie złożył swojego zgłoszenia w tranzycie, płaci 20 000 zł (art. 22 ust. 1). Nadawca albo odbiorca, który nie złożył swojego, płaci 46 % wartości brutto towaru i nie mniej niż 20 000 zł (art. 21 ust. 1). Kierowca, który ruszył bez numeru albo z wyłączonym lokalizatorem, płaci od 5 000 do 7 500 zł (art. 32 ust. 1).

Organ może odstąpić od kary, gdy wymaga tego ważny interes podmiotu albo interes publiczny (art. 21 ust. 3, art. 22 ust. 3). To wąski przepis, ale to na nim buduje się odpowiedzi na wezwanie. Pełną tabelę kwot z podstawami zbiera tekst Kary SENT i RMPD 2026.

Co zmienia przewoźnik spoza UE

Przewoźnik z Ukrainy ma obok SENT drugi obowiązek, o którym nadawcy często nie wiedzą. Zgłoszenie RMPD składa on sam przed wjazdem do Polski, na każdy przejazd, i nie zależy ono od tego, czy towar jest w wykazie SENT: wynika z ustawy o transporcie drogowym (art. 28b ust. 1). Pusty przejazd po ładunek też się zgłasza.

Dla zleceniodawcy praktyczny wniosek jest prosty: samo złożenie SENT nie domyka tematu. Trzeba jeszcze upewnić się, że przewoźnik uzupełnił zgłoszenie o swoje dane i lokalizator oraz że ma własne RMPD. Różnicę między systemami rozbiera tekst Różnica między SENT i RMPD, której nikt nie tłumaczy.

Co zrobić

1. 1Sprawdź towar po kodzie CN w wykazie przed załadunkiem, nie na kontroli.
2. 2Ustal rolę po trasie: początek w Polsce to nadawca, koniec w Polsce to odbiorca, tranzyt to przewoźnik.
3. 3Przekaż przewoźnikowi numer referencyjny na piśmie, zanim auto podjedzie pod załadunek.
4. 4Dopilnuj, żeby przewoźnik uzupełnił zgłoszenie o dane firmy, numery rejestracyjne i numer lokalizatora.
5. 5Zapytaj przewoźnika spoza UE o numer RMPD na ten przejazd.
6. 6Przypomnij odbiorcy o zamknięciu przewozu informacją o odbiorze towaru.
7. 7Sprawdzaj wykaz przy każdej zmianie rozporządzenia, nie raz na rok.

Czego nie robić

• ✗Nie zakładaj, że skoro zgłoszenie jest, to obowiązki się skończyły. Bez uzupełnienia danych przewoźnika kontrola widzi brak.
• ✗Nie wysyłaj auta bez numeru referencyjnego. Przewoźnik ma obowiązek odmówić przyjęcia towaru.
• ✗Nie myl SENT z RMPD. To dwa systemy i dwie osobne kary.
• ✗Nie traktuj wykazu jako stałego. W 2026 roku zmieniał się trzy razy.
• ✗Nie każ wyłączać lokalizatora przed rozładunkiem. Przerwa w danych to osobne 10 000 zł.

Gdzie tu miejsce dla technologii

Sigil obsługuje zgłoszenia RMPD, czyli tę część, która leży po stronie przewoźnika spoza UE: dane z CMR przechodzą do formularza RMPD100 jeden do jednego, dyspozytor potwierdza każde pole i dopiero potem zgłoszenie idzie na PUESC. Dopóki zgłoszenie jest aktywne, system pilnuje pozycji w SENT-GEO i uprzedza dyspozytora, gdy rejestr przestaje ją widzieć.

Zgłoszenia SENT Sigil nie składa: robi to nadawca, odbiorca albo przewoźnik w tranzycie, każdy ze swojego konta na PUESC.

Sigil obsługuje zgłoszenia RMPD. SENT składa nadawca albo odbiorca, a w tranzycie przewoźnik samodzielnie na PUESC.