System SENT, kto składa zgłoszenie

SENT, czyli System Elektronicznego Nadzoru Transportu, obejmuje przewóz towarów z wykazu powyżej progu. Zgłoszenie składa odbiorca przy przewozie kończącym się w Polsce, nadawca przy zaczynającym się w Polsce, a w tranzycie przewoźnik formularzem SENT300. Numer jest ważny 10 dni, a przewoźnik spoza UE składa dodatkowo RMPD, którego numer SENT nie zastępuje.

Krótko: przy przewozie kończącym się w Polsce zgłoszenie SENT składa odbiorca (art. 6 ust. 1), przy zaczynającym się w Polsce nadawca (art. 5 ust. 1), a w tranzycie przewoźnik, formularzem SENT300 (art. 7 ust. 1) · przewoźnik spoza UE w dwóch pierwszych przypadkach uzupełnia zgłoszenie swoimi danymi i numerem lokalizatora (art. 5 ust. 4) · numer referencyjny jest ważny 10 dni od nadania (art. 11 ust. 1) · odbiorcy bez zgłoszenia grozi 46 % wartości brutto towaru, nie mniej niż 20 000 zł, przewoźnikowi 20 000 zł albo 10 000 zł za brak uzupełnienia · przewoźnik spoza UE składa dodatkowo RMPD na każdy przewóz, a numer SENT go nie zastępuje.

Odbiorca w Poznaniu zamawia 20 ton oleju słonecznikowego z Winnicy i zakłada, że SENT „załatwi przewoźnik". Przewoźnik z Ukrainy zakłada to samo o odbiorcy. Na wjeździe inspektor pyta o numer SENT i numer RMPD, a kierowca ma tylko drugi.

Dla polskiego nadawcy i odbiorcy SENT to znana procedura. Nowe jest to, że po drugiej stronie stoi przewoźnik, który od listopada 2024 roku ma własny obowiązek w rejestrze RMPD i często myli oba systemy. Jasny podział ról przed załadunkiem oszczędza obu stronom kary i postoju na granicy.

Czym jest SENT przy przewozie z przewoźnikiem spoza UE

SENT, System Elektronicznego Nadzoru Transportu, monitoruje przewóz towarów z wykazu na podstawie ustawy z 9 marca 2017 roku. Rejestr działa na PUESC, a przewoźnik z Ukrainy korzysta z tego samego portalu do RMPD. Jak działa rejestr od strony przewoźnika, opisuje artykuł czym jest SENT w Polsce.

SENT dotyczy towaru, RMPD dotyczy przewozu. Przy towarze z wykazu przewożonym przez przewoźnika spoza UE potrzebne są dwa numery, z dwóch zgłoszeń, składanych przez różne podmioty. Granicę między nimi pokazuje porównanie SENT i RMPD.

Jakie towary są pod SENT

Ustawa obejmuje paliwa, alkohol, susz tytoniowy i leki, a rozporządzenie Ministra Finansów dodaje oleje od 500 kg, zboża i rzepak od 10 ton, miód od 10 kg, jaja, mięso drobiowe, mrożone owoce, węgiel i koks od 500 kg. Od 17 marca 2026 roku pod SENT jest odzież i obuwie, od 20 czerwca 2026 roku z progami 31,5 kg i 64 sztuki. Betonu w wykazie na razie nie ma, a co nowy projekt ustawy przewiduje dla niego i dla kar w całym SENT, opisuje tekst o SENT na beton.

Od 28 października 2026 roku z SENT wychodzi złom dziewiętnastu kodów odpadów (Dz.U. 2026 poz. 1325), a od 31 października 2026 roku wchodzą oleje i tłuszcze CN 1518. Pełny wykaz z progami prowadzi artykuł wykaz towarów SENT 2026, a pojedynczy kod można sprawdzić w wyszukiwarce.

Kto składa zgłoszenie SENT

Rolę wyznacza trasa, a nie umowa. Przewóz zaczynający się w Polsce zgłasza nadawca, kończący się w Polsce odbiorca, a tranzyt przewoźnik. Nadawcą i odbiorcą w rozumieniu ustawy jest tylko podmiot prowadzący działalność gospodarczą, więc przy osobie prywatnej po jednej stronie zgłoszenie nie jest wymagane. Wszystkie warianty opisuje artykuł kto składa SENT.

Do zgłoszenia nadawcy albo odbiorcy przewoźnik dopisuje swoje dane: firmę, numery pojazdu, daty, miejsce dostawy, numer dokumentu przewozowego i numer lokalizatora (art. 5 ust. 4). Odbiorca zamyka przewóz informacją o odbiorze najpóźniej następnego dnia roboczego (art. 5 ust. 5).

Czy odbiorca może przerzucić zgłoszenie SENT na przewoźnika umową? Nie. Obowiązek wynika z art. 6 ust. 1 i umowa go nie przenosi. Przewoźnik może wypełnić dane na prośbę odbiorcy, ale kara za brak zgłoszenia spada na odbiorcę.

Co musi zrobić przewoźnik spoza UE

Bez numeru referencyjnego przewoźnik musi odmówić przyjęcia towaru (art. 10 ust. 1). Przez cały polski odcinek przekazuje geolokację do SENT-GEO, przez aplikację e-TOLL PL, urządzenie OBU albo zewnętrzny system ZSL (art. 10a). Przerwa dłuższa niż godzina oznacza zatrzymanie, a wymagania wobec lokalizatora opisuje artykuł o SENT-GEO.

W tranzycie bez procedury celnej przewoźnik składa SENT300 sam, przed wjazdem. Służba może wraz z numerem wezwać go do okazania pojazdu w oddziale celnym przy miejscu wyjazdu (art. 12a). Jak to wygląda w praktyce, opisuje artykuł o tranzycie SENT i wezwaniu na kontrolę.

Jak sprawdzić SENT i czym jest „dokument SENT”

Pod „sprawdzić SENT" rozumie się trzy różne rzeczy, a odpowiedzi są w nich różne.

Pierwsza. Czy towar w ogóle podlega SENT, czyli czy kod CN stoi w wykazie. To pytanie do wykazu towarów, a sprawdzenie towaru odpowiada na nie po kodzie, nie po nazwie na fakturze.

Druga. Czy złożone zgłoszenie jest jeszcze ważne i gdzie zestaw był ostatnio. Do tego na PUESC służy formularz SENT406, bezpłatny tak samo jak jego bliźniak RMPD406 dla zgłoszeń przewozu. Potrzebne są numer referencyjny, numer rejestracyjny i numer lokalizatora.

Trzecia, i tu kryje się sama nazwa „dokument SENT”. Papieru o nazwie „dokument SENT” nie ma. SENT to zgłoszenie w rejestrze, a z pojazdem jedzie numer referencyjny, nie blankiet. Papier pojawia się w jednym przypadku: gdy rejestr jest niedostępny, przewóz zaczyna się z dokumentem zastępującym zgłoszenie, który potem trzeba potwierdzić w rejestrze.

Ile kosztuje błąd w SENT

Nadawca albo odbiorca bez zgłoszenia płaci 46 % wartości brutto towaru, nie mniej niż 20 000 zł (art. 21 ust. 1). Przewoźnik płaci 20 000 zł za niezłożone zgłoszenie w tranzycie, niezgodność towaru albo nieokazanie pojazdu (art. 22 ust. 1) i 10 000 zł za brak uzupełnienia (art. 22 ust. 2). Za przerwę w geolokacji grozi kolejne 10 000 zł (art. 22 ust. 2a).

Przewoźnik z państwa bez umowy o wzajemnej egzekucji wpłaca karę jako kaucję na drodze (art. 31 ust. 1). Pełne zestawienie kar SENT i RMPD jest w artykule kary SENT i RMPD 2026, a kwotę dla konkretnego przypadku liczy kalkulator kar.

Na odwołanie od decyzji jest 14 dni, a procedurę opisuje artykuł jak odwołać się od kary SENT i RMPD.

Kiedy SENT nie jest potrzebny

Towar spoza wykazu albo poniżej progu nie wymaga zgłoszenia, podobnie jak przewóz, w którym jedna ze stron nie prowadzi działalności gospodarczej, i tranzyt w procedurze T1. Pomoc humanitarna z odzieżą i obuwiem ma od 20.06.2026 osobne zwolnienie, ale paliwa i żywność w tym samym transporcie zostają pod SENT, o czym pisze artykuł o SENT przy pomocy humanitarnej.

Kod CN rozstrzyga też przypadki sporne. Węgiel kamienny 2701 jest pod SENT od 500 kg, węgla drzewnego 4402 w wykazie nie ma, a dla ADR jest odwrotnie, co rozbiera artykuł o węglu, SENT i ADR.

Co zrobić

1. 1Ustal z przewoźnikiem przed załadunkiem, kto składa zgłoszenie SENT na tę trasę.
2. 2Przekaż przewoźnikowi numer referencyjny przed załadunkiem i pilnuj, żeby uzupełnił swoje dane.
3. 3Sprawdź, czy kierowca ma także numer RMPD, bo bez niego przewóz stanie na granicy.
4. 4Zamknij przewóz informacją o odbiorze najpóźniej następnego dnia roboczego.
5. 5Sprawdzaj kod CN z faktury w aktualnym wykazie, bo wykaz zmienia się kilka razy w roku.

Czego nie robić

• ✗Nie zakładaj, że SENT złoży przewoźnik, jeśli przewóz kończy się u ciebie. Kara 46 % wartości towaru spada na odbiorcę.
• ✗Nie składaj zgłoszenia na tydzień przed przewozem. Numer żyje 10 dni od nadania, więc na sam kurs zostaną trzy dni.
• ✗Nie traktuj numeru SENT jako dokumentu wystarczającego dla przewoźnika spoza UE. RMPD to osobny obowiązek i osobna kara 12 000 zł.
• ✗Nie opieraj się na nazwie towaru z CMR. O objęciu SENT decyduje kod CN.

Gdzie tu miejsce na technologię

Sigil składa RMPD, zgłoszenie samego przewozu, przez oficjalną usługę sieciową PUESC na danych dostępowych przewoźnika. Dyspozytor fotografuje CMR, porównuje dane z oryginałem jeden do jednego i zatwierdza, dopiero wtedy zgłoszenie idzie do rejestru. Numer lokalizatora wpisany w RMPD jest tym samym, który przekazuje pozycję do SENT-GEO przy SENT.

Sigil obsługuje deklaracje RMPD. Zgłoszenie SENT składa nadawca, odbiorca albo przewoźnik w tranzycie na PUESC i tej funkcji w Sigil nie ma.