Tranzyt SENT przez Polskę, wezwanie na kontrolę i granica

Ukraiński przewoźnik wiezie płyn przeciw zamarzaniu z Niemiec na Ukrainę. Pierwszy kurs pod SENT w tej firmie. Spedytor wysyła do kierowcy: „dali współrzędne, gdzie trzeba stanąć na kontrolę: 49.9642809, 23.0655308”. Kierowca otwiera mapę, a tam pole pod Korczową. Na grupie przewoźników pada pytanie, które wraca setki razy w roku: „ktoś już tak jechał i wie, jak tam wjechać?”

Ten tekst jest o tym, czym jest ta „kontrola”, skąd biorą się współrzędne, dokąd naprawdę trzeba w Korczowej, i co ze spedytorem, który podał zgłoszenie za przewoźnika.

Krótko: w tranzycie przez Polskę zgłoszenie SENT składa przewoźnik, przed wjazdem, formularzem SENT300 (art. 7 ustawy SENT); spedytor może to zrobić z pełnomocnictwa, ale kary idą do przewoźnika · „współrzędne na kontrolę” to wezwanie z art. 12a: razem z numerem referencyjnym KAS żąda przedstawienia pojazdu w dniu wyjazdu z Polski w oddziale celnym najbliżej miejsca zakończenia przewozu, po wcześniejszym telefonie · za niewykonanie wezwania 20 000 zł · w Korczowej to Oddział Celny w Korczowej na samym przejściu, 37-552 Młyny, zmiana całodobowo +48 16 623 64 02; pole na mapie oznacza błąd we współrzędnych, nie miejsce postoju · ciężarówki przed przejściem wjeżdżają na parking buforowy MOP Hruszowice (A4) albo Młyny (DK94) i biorą bilet z automatu · lokalizator włączony od wjazdu do wyjazdu, na parkingu też; przerwa dłuższa niż godzina to postój · płyn przeciw zamarzaniu podlega SENT tylko z alkoholem etylowym, glikolowy nie, a towar z wykazu samej ustawy (paliwa, alkohol, chemia), który jedzie przez Polskę pod procedurą celną wywozu albo tranzytu, SENT nie wymaga wcale (art. 3 ust. 6 pkt 2).

„Stanąć na kontrolę” w tranzycie SENT znaczy jedno: razem z numerem referencyjnym przyszło wezwanie z art. 12a i pojazd trzeba przedstawić w dniu wyjazdu z Polski w oddziale celnym najbliżej przejścia, po wcześniejszym telefonie pod numer z wezwania. Kto pojazdu nie przedstawi, płaci 20 000 zł.

Kto składa SENT w tranzycie przez Polskę

W tranzycie zgłoszenie składa przewoźnik i nikt inny. Tak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy SENT (ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów): przy przewozie towaru z jednego państwa członkowskiego do innego albo do państwa trzeciego przez Polskę przewoźnik przesyła zgłoszenie do rejestru przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju i uzyskuje numer referencyjny. Nadawca w Niemczech i odbiorca na Ukrainie nie mają wobec polskiego rejestru żadnego obowiązku. Kierunek odwrotny w art. 7 się nie mieści: przewóz z Ukrainy do Niemiec przez Polskę zaczyna się w państwie trzecim, nie w państwie członkowskim, i PUESC w FAQ (pytanie 12.27) odpowiada, że takiego tranzytu art. 5, 6 i 7 nie wymieniają.

Formularz na PUESC to SENT300 „Zgłoszenie przewozu przez przewoźnika”. Wystarczy konto podstawowe. W formularzu: dane przewoźnika z numerem podatkowym, nadawca i odbiorca, miejsce i data rozpoczęcia przewozu w Polsce (przejście wjazdowe), miejsce zakończenia przewozu w Polsce (przejście wyjazdowe), planowana data wyjazdu, towar z kodem CN i masą, numer CMR, numery rejestracyjne, numer lokalizatora (art. 7 ust. 2). Dane inne niż o towarze można aktualizować w drodze (art. 8).

Czy spedytor może złożyć SENT300 za przewoźnika? Tak, z pełnomocnictwa. Ale nieprawidłowości obciążają mocodawcę, czyli przewoźnika; tak tłumaczy to PUESC w odpowiedziach na pytania o SENT. Kto składa za przewoźnika, ma obowiązek przekazać mu numer referencyjny i treść wezwania, jeśli przyszło, zanim pojazd dojedzie do granicy.

Czym jest wezwanie na kontrolę i skąd współrzędne

Wezwanie na kontrolę to art. 12a ustawy SENT. Rejestr analizuje zgłoszenie i jeśli przewóz „wiąże się ze zwiększonym ryzykiem”, razem z numerem referencyjnym przychodzi wezwanie do przedstawienia środka transportu. Pierwszy tranzyt nowej firmy z płynem chemicznym w cysternie albo w IBC to typowy kandydat.

Dalej ustawa mówi dokładnie, gdzie i kiedy (art. 12a ust. 3). Pojazd przedstawia się w dacie zakończenia przewozu na terytorium kraju, czyli w dniu wyjazdu, w jednym z dwóch miejsc: w miejscu dostarczenia towaru albo w oddziale celnym urzędu celno-skarbowego zlokalizowanym najbliżej miejsca zakończenia przewozu. Dla tranzytu na Ukrainę przez Korczową miejsce zakończenia to samo przejście, a najbliższy oddział celny stoi na nim. Przed przyjazdem przewoźnik ma obowiązek powiadomić telefonicznie organ KAS wskazany w wezwaniu, kiedy planuje być (art. 12a ust. 5).

Co grozi za nieprzedstawienie pojazdu? 20 000 zł. Niewykonanie obowiązku z art. 12a ust. 3 stoi w tym samym wierszu, co brak zgłoszenia: art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT.

Skąd na czacie współrzędne? Spedytor albo system, który je przesłał, zwykle bierze punkt zjazdu albo parkingu przy oddziale celnym. Punkt 49.9643, 23.0655 leży na samej A4, kilometr przed węzłem Korczowa i trzy kilometry przed przejściem. Mapa pokazuje pole, bo w tym miejscu przy autostradzie naprawdę jest pole. To nie miejsce postoju, tylko błąd albo przybliżony znacznik. Miejsce, do którego trzeba, stoi w ustawie i na stronie gov.pl, z adresem.

Wezwania z art. 12a nie negocjuje się i nie „przekłada”. Telefon pod numer z wezwania przed przyjazdem i pojazd w oddziale celnym w dniu wyjazdu. Resztę, w tym którędy zjechać z autostrady, powie dyżurny przez telefon.

Gdzie stanąć w Korczowej

Oddział Celny w Korczowej stoi na drogowym przejściu granicznym Korczowa, adres pocztowy 37-552 Młyny. Sekretariat w godzinach pracy +48 16 623 64 01, kierownik zmiany całodobowo +48 16 623 64 02. Tak podaje Podkarpacki Urząd Celno-Skarbowy na gov.pl. Autostrada A4 kończy się na tym przejściu, więc z A4 nie trzeba nigdzie zjeżdżać: ostatni węzeł Korczowa prowadzi na DK94 i do wsi, nie do oddziału celnego.

Ciężarówka z towarem do odprawy przed Korczową wjeżdża do systemu buforowego. Od grudnia 2018 roku GDDKiA prowadzi System Buforowania Pojazdów Ciężarowych: kierowca zatrzymuje się na MOP Hruszowice przy A4 albo na parkingu w Młynach przy DK94, pobiera bezpłatny bilet z automatu, a bilet ustawia go w kolejce do odprawy. Gdy numer pojawi się na tablicy, jest 15 minut na wyjazd w stronę przejścia; bilet po terminie gaśnie i trzeba brać nowy. Tak opisała to GDDKiA przy uruchomieniu. Czy dokładnie tak wygląda procedura przy Waszym kursie, powie ten sam dyżurny, do którego przewoźnik i tak musi zadzwonić.

Nie zjeżdżajcie na drogi polne i gruntowe, nawet jeśli nawigacja rysuje tamtędy trasę do współrzędnych. Nie ma tam przejazdu dla pojazdów wielkogabarytowych, a znak B-5 stoi na większości dróg lokalnych w pasie przygranicznym.

Lokalizator od wjazdu do wyjazdu

Lokalizator w tranzycie włącza się z chwilą rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju i wyłącza nie wcześniej niż z chwilą zakończenia przewozu na terytorium kraju (art. 10b ustawy SENT). Parking buforowy, kolejka i odprawa na przejściu to wciąż terytorium kraju. Telefon z aplikacją e-TOLL PL albo zewnętrzny system lokalizacji pracuje do wyjazdu.

Gdy lokalizator nie działa dłużej niż godzinę, kierowca ma obowiązek zatrzymać się na najbliższym parkingu albo w zatoce postojowej (art. 10c ust. 1). Przewoźnik za przerwę w przekazywaniu danych płaci 10 000 zł (art. 22 ust. 2a), a ustawa nie pyta o winę. Co zrobić, gdy aplikacja jest zielona, a danych w systemie nie ma, i jak sąd w Krakowie uchylił taką karę, opisuje tekst Sąd uchylił karę 10 000 zł za GPS w SENT, jak się odwołać.

Czy płyn przeciw zamarzaniu podlega SENT

Nie każdy, a w tym kursie najpewniej wcale. Płyn ma kod CN 3820, a w ustawie stoi „3820 zawierające alkohol etylowy”, czyli tylko płyny z etanolem, od 500 kg albo 500 l przesyłki (art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. i). Większość płynów samochodowych to glikol bez etanolu. Skład stoi w karcie charakterystyki (SDS), którą daje nadawca.

Druga rzecz, ważniejsza. Towar z wykazu samej ustawy (paliwa, alkohol, chemia, w tym płyn z etanolem) nie podlega SENT, gdy jedzie pod procedurą celną tranzytu, składowania, odprawy czasowej, przetwarzania, wywozu albo powrotnym wywozem (art. 3 ust. 6 pkt 2 lit. a). Ładunek z Niemiec na Ukrainę opuszcza UE pod procedurą wywozu: kierowca ma MRN zgłoszenia wywozowego i pod tą procedurą jedzie do urzędu wyprowadzenia w Korczowej. PUESC w FAQ mówi to samo: przy eksporcie zgłoszenie SENT obejmuje tylko odcinek do miejsca objęcia towaru procedurą wywozu albo tranzytu, dalej rządzą dokumenty celne.

Czy SENT300 jest potrzebny na płyn z etanolem jadący z Niemiec na Ukrainę ze zgłoszeniem wywozowym? Nie. To nasze odczytanie art. 3 ust. 6 i odpowiedzi PUESC; towary z rozporządzenia (oleje, zboża) mają własne wyjątki w § 2, a odzież i obuwie takiego wyjątku nie mają i tranzyt przez Polskę podlega. Co z czym, pokazuje wyszukiwarka po kodzie CN: w kolumnie wyłączeń widać, które procedury zwalniają. Przykład, w którym SENT i ADR odpowiadają na ten sam towar inaczej, opisuje tekst Węgiel z Polski, kiedy SENT, kiedy ADR, a kiedy żadne.

Co z wezwaniem, gdy SENT300 złożono, a obowiązku nie było? Najtaniej i tak przedstawić pojazd: telefon i wjazd. Spór o to, czy obowiązek istniał, wygrywa się w urzędzie, a kaucję pobiera się na drodze. Jeśli do wjazdu do Polski jest daleko, zgłoszenie można anulować formularzem SENT_EDIT na PUESC; wtedy wezwanie traci przedmiot.

Ile kosztuje błąd przewoźnikowi z Ukrainy

Od przewoźnika z siedzibą w państwie, z którym Polska nie ma umowy o wzajemnym dochodzeniu należności, kontrolujący pobiera kaucję w wysokości przyszłej kary na miejscu; bez kaucji pojazd z towarem jedzie na wyznaczone miejsce (art. 31 ust. 1 i 2). Ukraina takiej umowy z Polską nie ma. Dla nadawcy i spedytora znaczy to jedno: Wasz towar stoi razem z pojazdem, dopóki kaucja nie wpłynie.

Inne kombinacje liczy kalkulator kar. Dla tego samego kursu przewoźnik spoza UE składa jeszcze RMPD przed wjazdem do Polski, i to osobny system z osobną karą 12 000 zł. Różnicę tłumaczy tekst Różnica między SENT i RMPD, której nikt nie tłumaczy.

Co robić

1. 1Złóżcie albo dopilnujcie SENT300 przed wjazdem do Polski i sprawdźcie, czy razem z numerem referencyjnym nie przyszło wezwanie z art. 12a. Przychodzi w tym samym potwierdzeniu.
2. 2Przekażcie kierowcy numer referencyjny i treść wezwania przed granicą, na piśmie. Ustawowy obowiązek przekazania wezwania przewoźnikowi (art. 12a ust. 2) ciąży na podmiocie wysyłającym i odbierającym; pełnomocnik działa w imieniu przewoźnika, więc wezwanie, które przyszło do niego, przyszło do przewoźnika, a obowiązek przekazania wpiszcie do umowy.
3. 3Zadzwońcie pod numer z wezwania przed przyjazdem i podajcie, kiedy pojazd będzie na przejściu (art. 12a ust. 5). Dla Korczowej dyżurny: +48 16 623 64 02.
4. 4Jedźcie A4 do końca. Przed przejściem na parking buforowy MOP Hruszowice albo Młyny, bilet z automatu, czekanie na numer.
5. 5Lokalizator włączony do wyjazdu, na parkingu też. Gdy aplikacja pokazuje awarię dłużej niż godzinę, postój i telefon do dyspozytora.
6. 6Sprawdźcie przed zgłoszeniem trzy rzeczy: kod CN z faktury, skład w SDS i procedurę celną. Płyn bez etanolu jest poza SENT; z etanolem pod zgłoszeniem wywozowym też; SENT300 jest potrzebny, gdy towar z wykazu jedzie przez Polskę bez procedury celnej albo gdy to odzież lub obuwie.
7. 7Przewoźnik ma mieć pieniądze albo kartę na kaucję. To nie znaczy, że kara będzie; to znaczy, że pojazd nie pojedzie na parking depozytowy.

Czego nie robić

• ✗Nie wysyłajcie kierowcy „na współrzędne” przez pola i drogi lokalne. Nie ma tam przejazdu dla ciężarówek, a znak B-5 daje kolejny mandat.
• ✗Nie traktujcie wezwania z art. 12a jak sugestii. Bez pojazdu w oddziale celnym w dniu wyjazdu to 20 000 zł, tyle samo, co za brak zgłoszenia.
• ✗Nie każcie wyłączać lokalizatora na parkingu buforowym. Kolejka na przejściu to wciąż terytorium kraju, a system to widzi.
• ✗Nie zakładajcie, że SENT300 złoży nadawca z Niemiec. W tranzycie zobowiązany jest przewoźnik i do niego przyjdzie kara.
• ✗Nie mylcie RMPD z SENT. Na jednym kursie przewoźnika z Ukrainy oba systemy działają osobno.

Gdzie jest tu miejsce dla technologii

Ten sam kurs Niemcy, Polska, Ukraina ma dla przewoźnika spoza UE jeszcze jeden obowiązek: RMPD przed wjazdem do Polski. Sigil czyta dane z CMR, przenosi je do RMPD100 jeden do jednego, dyspozytor je potwierdza, a deklaracja idzie do PUESC pod kontem przewoźnika. Po rejestracji system sam odpytuje SENT-GEO o pozycję pojazdu i powiadamia dyspozytora, gdy pozycje przestają napływać, czyli zanim minie godzina z art. 10c. Jak to wygląda w statusach, opisuje pomoc Sprawdzanie statusów RMPD.

SENT300 Sigil nie składa. Zgłoszenie tranzytowe SENT przewoźnik składa sam na PUESC i tam przychodzi mu wezwanie z art. 12a.

Sigil obsługuje deklaracje RMPD. Zgłoszenie SENT w tranzycie składa przewoźnik na PUESC.