Kto składa SENT, nadawca, odbiorca czy przewoźnik

Spedytor dzwoni do nadawcy: „przewoźnik mówi, że SENT jest po waszej stronie". Nadawca odpowiada, że przecież wiezie przewoźnik, więc zgłoszenie jego. Obaj mają rację o tyle, o ile czytali ustawę: słowo przewoźnik faktycznie w SENT występuje, ale zgłoszenie składa on tylko w jednym z trzech układów. W pozostałych jedynie uzupełnia cudze. Cena tej rozmowy to 20 000 zł, a płaci ją nie ten, kto głośniej się upierał.

Ten tekst rozkłada role: kto składa zgłoszenie na każdym typie trasy, co dokładnie uzupełnia przewoźnik, kto zamyka przewóz po rozładunku i kto płaci, gdy zgłoszenia nie ma.

Krótko: rolę w SENT wyznacza trasa, nie ustalenia stron: przewóz zaczyna się w Polsce to nadawca (art. 5 ust. 1), kończy się w Polsce to odbiorca (art. 6 ust. 1), tranzyt przez Polskę to przewoźnik (art. 7 ust. 1) · nadawcą i odbiorcą w rozumieniu ustawy może być wyłącznie podmiot prowadzący działalność gospodarczą (art. 2 pkt 6 i 7) · przewoźnik w dwóch pierwszych układach niczego nie składa, ale musi uzupełnić zgłoszenie o dziewięć pozycji, w tym numer lokalizatora (art. 5 ust. 4) · odbiorca zamyka przewóz informacją o odbiorze towaru najpóźniej w dniu roboczym po dostarczeniu (art. 5 ust. 5) · każdy aktualizuje wyłącznie swoją część danych, dane o towarze nie podlegają aktualizacji, a odwołany przewóz zamyka się informacją o odstąpieniu (art. 8) · bez numeru referencyjnego przewoźnik ma obowiązek odmówić przyjęcia towaru (art. 10 ust. 1) · karę płaci ten, kto nie wykonał swojego obowiązku: przewoźnik 20 000 zł (art. 22 ust. 1), nadawca albo odbiorca 46 % wartości brutto, nie mniej niż 20 000 zł (art. 21 ust. 1).

Rolę wyznacza trasa. Jeśli przewóz zaczyna się na terytorium Polski, zgłoszenie składa nadawca. Jeśli kończy się na terytorium Polski, składa odbiorca. Jeśli zaczyna się i kończy poza Polską, czyli jest tranzytem, składa przewoźnik. Ustalenia stron tego nie zmieniają: ustawa adresuje obowiązek do konkretnej roli i do niej trafia kara.

Kto składa zgłoszenie na której trasie

Ustawa opisuje trzy układy, a w każdym obowiązek leży po innej stronie. Przewóz rozpoczynający się na terytorium kraju: zgłoszenie składa nadawca przed rozpoczęciem przewozu, dostaje numer referencyjny i przekazuje go przewoźnikowi, a przy dostawie towarów także odbiorcy (art. 5 ust. 1). Przewóz rozpoczynający się za granicą i kończący w Polsce: zgłoszenie składa odbiorca przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju i przekazuje numer przewoźnikowi (art. 6 ust. 1). Przewóz rozpoczynający się i kończący poza Polską, czyli tranzyt: zgłoszenie składa przewoźnik przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju (art. 7 ust. 1).

Kto składa SENT na trasie Gdańsk, Lublin między dwiema polskimi firmami? Nadawca. Przewóz zaczyna się w kraju i to przypadek z art. 5. Przewoźnik niczego tu nie składa, tylko uzupełnia zgłoszenie o swoje dane po otrzymaniu numeru.

Kto składa SENT na olej z Niemiec do Ukrainy przez Polskę? Przewoźnik. Przewóz zaczyna się i kończy poza Polską, więc to art. 7 i jedyny układ, w którym SENT leży w całości po stronie przewoźnika. Jak wygląda taki kurs z wezwaniem na kontrolę, opisuje tekst Tranzyt SENT przez Polskę, wezwanie na kontrolę i granica.

Kogo ustawa uznaje za nadawcę i odbiorcę

Nadawca i odbiorca w SENT to nie rubryki z CMR, tylko role z definicjami. Podmiot wysyłający to podmiot prowadzący działalność gospodarczą, dokonujący dostawy towarów, wewnątrzwspólnotowej dostawy albo eksportu (art. 2 pkt 7). Podmiot odbierający to podmiot prowadzący działalność gospodarczą, dokonujący wewnątrzwspólnotowego nabycia, importu albo nabycia towarów (art. 2 pkt 6).

Kluczowe są słowa o działalności gospodarczej. Jeżeli po jednej ze stron przewozu stoi osoba albo organizacja, która działalności nie prowadzi, przewóz systemowi nie podlega, co PUESC potwierdza w odpowiedzi 02.19. Dlatego część kursów humanitarnych wypada z SENT jeszcze przed sprawdzeniem wykazu towarów, jak rozbiera to tekst Czy pomoc humanitarna wymaga zgłoszenia SENT.

Przewoźnik to podmiot prowadzący działalność gospodarczą, wykonujący przewóz towarów (art. 2 pkt 8). Kierujący jest w ustawie osobną figurą (art. 2 pkt 2) i ma własne obowiązki oraz własne kary.

Co przewoźnik uzupełnia w cudzym zgłoszeniu

Przewoźnik, który zgłoszenia nie składa, i tak ma obowiązek, o którym zapomina się najczęściej. Po otrzymaniu numeru referencyjnego uzupełnia zgłoszenie o dziewięć pozycji (art. 5 ust. 4). Są to nazwa albo imię i nazwisko z adresem, numer identyfikacji podatkowej, numery rejestracyjne środka transportu, data faktycznego rozpoczęcia przewozu i planowana data zakończenia. Dalej numer zezwolenia, zaświadczenia albo licencji, o ile są wymagane, dane adresowe miejsca dostarczenia albo miejsca zakończenia przewozu, numer dokumentu przewozowego i numer lokalizatora albo urządzenia.

Ostatnia pozycja jest najważniejsza: to przewoźnik wpisuje do rejestru numer lokalizatora, a bez niego przekaz geolokalizacji nie przypnie się do tego przewozu. Skąd bierze się ten numer i jak aktywuje się urządzenie, rozbiera tekst Czego SENT-GEO wymaga od przewoźnika i od lokalizatora.

Czy da się uzupełnić zgłoszenie bez konta na PUESC? Nie. Składać, uzupełniać i aktualizować zgłoszenie może wyłącznie zarejestrowany użytkownik portalu (art. 9 ust. 2), więc konto podstawowe jest potrzebne nawet temu, kto sam niczego nie zgłasza.

Kto zamyka przewóz i kto aktualizuje dane

Przewóz zamyka odbiorca. Przy dostawie towarów uzupełnia zgłoszenie o informację o odbiorze towaru najpóźniej w dniu roboczym następującym po dniu dostarczenia (art. 5 ust. 5). Przy paliwach opałowych termin jest ostrzejszy: w dniu dostarczenia, wraz z informacją o ilości i statusie podmiotu (art. 5 ust. 6).

Aktualizacja działa tak samo jak zgłoszenie. Każdy aktualizuje niezwłocznie tylko te dane, do których zgłoszenia był zobowiązany (art. 8 ust. 1). Dane o towarze nie podlegają aktualizacji w ogóle (art. 8 ust. 2): jeśli zmienia się towar, to jest nowy przewóz i nowe zgłoszenie. Gdy przewóz nie zostanie rozpoczęty, zgłoszenie aktualizuje się informacją o odstąpieniu od przewozu (art. 8 ust. 3) i to jest czysty sposób na zamknięcie niepotrzebnego numeru.

Kto płaci, gdy zgłoszenia nie ma

Płaci ten, czyj obowiązek został niewykonany, a cudza rola nie ratuje. Nadawca albo odbiorca, który nie złożył swojego zgłoszenia, płaci 46 % wartości brutto towaru i nie mniej niż 20 000 zł (art. 21 ust. 1). Przewoźnik, który nie złożył zgłoszenia w tranzycie, płaci 20 000 zł (art. 22 ust. 1). Przewoźnik, który nie uzupełnił cudzego zgłoszenia o swoje dane, płaci 10 000 zł (art. 22 ust. 2). Kierowca, który ruszył bez numeru referencyjnego, płaci od 5 000 do 7 500 zł (art. 32 ust. 1).

Pełną tabelę kwot z podstawami zbiera tekst Kary SENT i RMPD 2026.

Czy przewoźnika ratuje to, że nadawca obiecał złożyć zgłoszenie? Nie. Obowiązek odmowy przyjęcia towaru bez numeru referencyjnego leży po stronie przewoźnika (art. 10 ust. 1) i to on odpowiada za to, że ruszył bez niego. Obietnica w mailu nie jest numerem referencyjnym.

Co zrobić

1. 1Ustal rolę po trasie, nie po umowie: początek w Polsce to nadawca, koniec w Polsce to odbiorca, tranzyt to przewoźnik.
2. 2W tranzycie złóż zgłoszenie samodzielnie przed wjazdem do Polski i odbierz numer.
3. 3W pozostałych układach żądaj numeru referencyjnego przed załadunkiem, na piśmie.
4. 4Uzupełnij cudze zgłoszenie o dziewięć pozycji, w tym numer lokalizatora.
5. 5Przekaż numer kierowcy przed rozpoczęciem przewozu, razem z dokumentami.
6. 6Przypomnij odbiorcy o zamknięciu przewozu w następnym dniu roboczym po dostarczeniu.
7. 7Przy odwołanym kursie poproś o aktualizację zgłoszenia informacją o odstąpieniu od przewozu.

Czego nie robić

• ✗Nie zgadzaj się „wziąć SENT na siebie" na trasie, na której składa nadawca. Twojego zgłoszenia rejestr nie przyjmie, a jego obowiązek nie zniknie.
• ✗Nie ruszaj z obietnicą zamiast numeru. Bez numeru ustawa każe odmówić przyjęcia towaru.
• ✗Nie zapominaj o uzupełnieniu. Zgłoszenie bez danych przewoźnika to 10 000 zł, nawet gdy numer jest.
• ✗Nie aktualizuj danych o towarze. Ustawa na to nie pozwala, a rozbieżność zobaczy kontrola.
• ✗Nie zostawiaj odwołanego kursu z ważnym numerem. Zaktualizuj zgłoszenie informacją o odstąpieniu.

Gdzie tu miejsce dla technologii

Sigil obsługuje zgłoszenia RMPD, czyli osobny obowiązek przewoźnika spoza UE, który działa obok SENT i nie zależy od roli w nim. Dane z CMR przechodzą do formularza RMPD100 jeden do jednego, dyspozytor potwierdza każde pole i dopiero potem zgłoszenie idzie na PUESC. Numer lokalizatora, który przewoźnik wpisuje i do RMPD, i do cudzego zgłoszenia SENT, trzyma się w systemie przy pojeździe, więc nie trzeba go szukać przed każdym kursem.

Zgłoszeń SENT Sigil nie składa ani nie uzupełnia: robi to nadawca, odbiorca albo przewoźnik w tranzycie, każdy ze swojego konta na PUESC.

Sigil obsługuje zgłoszenia RMPD. SENT składa nadawca albo odbiorca, a w tranzycie przewoźnik samodzielnie na PUESC.