Jak odwołać się od kary SENT i RMPD krok po kroku

26 lipca 2023 roku o 01:50 zatrzymano do kontroli zestaw z żywym drobiem ze Słowacji. W zgłoszeniu SENT stało 11 650 kg brutto, w liście przewozowym CMR 7 170 kg. Karę 20 000 zł nałożono trzynaście miesięcy później, 19 sierpnia 2024 roku, a druga instancja ją utrzymała. Spółka poszła do sądu. WSA w Krakowie uchylił obie decyzje, a 14 lipca 2026 roku NSA oddalił skargę kasacyjną organu. Trzy lata i wygrana sprawa.

Ten tekst pokazuje tę drogę krok po kroku i wyjaśnia, czym różni się odwołanie od kary RMPD od odwołania od kary SENT.

Krótko: karę za RMPD rozpoznaje się w trybie k.p.a., a karę za SENT w trybie Ordynacji podatkowej, i to nie jest formalność · na odwołanie są 14 dni w obu trybach, na skargę do sądu 30 dni · odwołanie przy RMPD nie wymaga uzasadnienia, odwołanie przy SENT musi zawierać zarzuty, istotę żądania i dowody · skarga do sądu wstrzymuje wykonanie kary RMPD z urzędu, a kary SENT nie wstrzymuje niczym, dopóki nie przyjęto zabezpieczenia · przy RMPD podstawa odstąpienia jest jedna, przy SENT dwie, ale druga wpada w reżim pomocy publicznej · suma kar z jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12 000 zł.

Odwołanie wnosi się do organu drugiej instancji w 14 dni od doręczenia decyzji. Gdy druga instancja utrzyma karę, zostaje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, na którą są 30 dni. Dalej jest już tylko skarga kasacyjna do NSA.

Dlaczego kara za RMPD i kara za SENT idą innymi torami

Różnica nie leży w kwocie, tylko w tym, jakim kodeksem toczy się postępowanie. Ustawa o transporcie drogowym wyłącza stosowanie Ordynacji podatkowej do swoich kar (art. 93 ust. 7 i art. 94 ust. 9), więc kara za RMPD idzie k.p.a. Ustawa SENT robi odwrotnie: w zakresie nieuregulowanym w niej samej do kar stosuje się Ordynację (art. 26 ust. 5).

Wychodzą z tego trzy praktyczne różnice i każda kosztuje, jeśli się jej nie zna.

Czym odwołanie przy RMPD różni się od odwołania przy SENT

Różnica w treści pisma jest największa i najmniej znana. Kodeks postępowania administracyjnego mówi wprost: odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, wystarczy, że wynika z niego niezadowolenie strony z decyzji (art. 128). Jedno zdanie formalnie wystarcza.

Ordynacja podatkowa wymaga więcej. Odwołanie powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie (art. 222). Pismo na jedno zdanie w sprawie SENT jest pismem z brakiem.

Wniosek praktyczny. W sprawie RMPD zdążcie w 14 dni choćby krótkim pismem, a rozbudowane uzasadnienie doślijcie później. W sprawie SENT tak się nie da, więc treść przygotowuje się od pierwszego dnia.

Czy skarga do sądu wstrzymuje wykonanie

Tu leży pułapka kosztująca najwięcej, bo w obu trybach odpowiedź jest odwrotna.

Przy RMPD skarga wstrzymuje. Decyzja ostateczna podlega wykonaniu po 30 dniach od doręczenia, ale organ, który ją wydał, z urzędu wstrzymuje wykonanie w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego (u.t.d. art. 93 ust. 2). Nie trzeba o nic wnioskować ani niczego wpłacać.

Przy SENT skarga nie wstrzymuje niczego. Decyzja ostateczna podlega wykonaniu (Ordynacja art. 239e). Organ pierwszej instancji wstrzyma ją dopiero wtedy, gdy złożycie wniosek i organ przyjmie zabezpieczenie wykonania zobowiązania wraz z odsetkami, albo gdy z urzędu wpisana zostanie hipoteka przymusowa lub zastaw skarbowy (art. 239f § 1). Wniosek załatwia się nie później niż w 14 dni, a gdy organ nie zdąży, wykonanie zostaje wstrzymane do czasu doręczenia postanowienia (§ 2).

Jest i różnica na korzyść płatnika: decyzja nieostateczna przy SENT w ogóle nie podlega wykonaniu, o ile nie nadano jej rygoru natychmiastowej wykonalności (art. 239a). Dopóki trwa odwołanie, egzekucja nie rusza.

Na co się powoływać, żeby wygrać

Podstaw jest mało i są wąskie. Wyboru nie ma, bo dla każdej kary norma jest inna.

Przy RMPD podstawa jest jedna. Postępowanie umarza się, gdy przewoźnik nie miał wpływu na naruszenie, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń, których nie mógł przewidzieć (art. 92c ust. 1 pkt 1). Błąd pracownika pod to nie podpada i sądy mówią to wprost. Podpada zerwana łączność, awaria rejestru, lokalizator zepsuty przez operatora, i każde trzeba udowodnić dokumentami osób trzecich.

Jest też zarzut, który organy dziś odrzucają, a stawiać go i tak warto. Przewoźnicy powołują się na art. 189f § 1 k.p.a., pozwalający odstąpić od kary przy znikomej wadze naruszenia. Organy odpowiadają, że działu IVa k.p.a. nie stosuje się, bo art. 92c ustawy o transporcie drogowym jest przepisem odrębnym w rozumieniu art. 189a § 2 pkt 2. Ale 14 lipca 2026 roku NSA przedstawił to pytanie składowi siedmiu sędziów (postanowienie II GSK 255/26), a na 13 października 2026 roku uchwały nie ma. Bez tego zarzutu w aktach z przyszłej uchwały nie skorzystacie, nawet jeśli wypadnie po stronie przewoźników.

Przy SENT podstawy są dwie, a druga zaskakuje. Organ może odstąpić od kary, gdy wymaga tego ważny interes nadawcy, przewoźnika albo interes publiczny (art. 22 ust. 3, art. 24 ust. 3). Jest jednak druga bramka: odstąpienie jest możliwe tylko wtedy, gdy nie stanowi pomocy publicznej albo mieści się w pomocy de minimis (art. 26 ust. 3). Nawet przekonujący argument o interesie przewoźnika organ musi więc jeszcze przepuścić przez reżim pomocy państwa.

Ile można dostać za jedną kontrolę

Granica istnieje i mało kto o niej wie. Suma kar nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12 000 zł (u.t.d. art. 92a ust. 3). Dotyczy to kar z ustawy o transporcie drogowym, czyli także kary za RMPD.

Kara za SENT idzie z innej ustawy i w ten limit nie wchodzi. Kontrola, w której znaleziono i rozbieżność w zgłoszeniu SENT, i uchybienie w RMPD, może więc skończyć się kwotą wyższą niż 12 000 zł. Ile wychodzi przy konkretnym układzie naruszeń, policzy kalkulator kar SENT i RMPD.

Co pokazuje orzecznictwo

Wygrać się da i nie tylko w teorii.

Sprawa wygrana. Kontrola 26 lipca 2023 roku, rozbieżność w masie towaru z pozycji CN 2710, kara 20 000 zł z 19 sierpnia 2024 roku. WSA w Krakowie decyzje uchylił, NSA 14 lipca 2026 roku oddalił skargę kasacyjną organu. Wyrok prawomocny.

Druga wygrana, o GPS. Przewoźnik pokazał zrzuty aplikacji z włączonym lokalizatorem, a organ odmówił zbadania, dlaczego dane nie dotarły do systemu. WSA w Krakowie uchylił obie decyzje 13 maja 2026 roku. Jak to wyglądało krok po kroku, rozbiera tekst o przerwie w sygnale GPS.

Sprawy przegrane. Błąd pracownika w numerze przyczepy: WSA w Rzeszowie oddalił skargę 4 sierpnia 2026 roku. Jeden znak w numerze naczepy: WSA w Lublinie oddalił skargę 12 lutego 2026 roku. Aktualizacja danych 28 minut po wjeździe, ale już w trakcie kontroli: WSA w Lublinie oddalił skargę 2 czerwca 2026 roku. Cenę jednego błędnego pola rozbiera osobno tekst o karze za jedną pomyłkę.

Prawidłowość jest prosta. Wygrywają sprawy, w których stronie udało się pokazać dokumentami, że przyczyna leżała na zewnątrz. Przegrywają te, w których argumentem była ludzka nieuwaga.

Co robić

1. 1Zapiszcie datę doręczenia decyzji. Od niej, nie od daty samej decyzji, biegnie 14 dni.
2. 2Wnieście odwołanie za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, bo tą drogą trafia ono do drugiej instancji.
3. 3W sprawie SENT ujmijcie w odwołaniu zarzuty, istotę żądania i dowody. W sprawie RMPD wystarczy krótko, a uzasadnienie doślijcie.
4. 4Zbierajcie dowody od osób trzecich, nie własne oświadczenia. Korespondencja z operatorem lokalizatora, potwierdzenie awarii rejestru, protokół serwisu.
5. 5Wnieście skargę do sądu w 30 dni, jeśli druga instancja utrzymała karę.
6. 6W sprawie SENT złóżcie razem ze skargą wniosek o wstrzymanie wykonania i zaproponujcie zabezpieczenie. Sama skarga wykonania nie wstrzyma.
7. 7Postawcie zarzut z art. 189f nawet wtedy, gdy organ go odrzuci, bo bez niego w aktach przyszła uchwała siedmiu sędziów Wam nie pomoże.

Czego nie robić

• ✗Nie przepuszczajcie 14 dni w nadziei na dozbieranie dowodów. Termin biegnie od doręczenia i się nie przedłuża.
• ✗Nie piszcie w sprawie SENT pisma na jedno zdanie. Ordynacja wymaga zarzutów, istoty żądania i dowodów.
• ✗Nie zakładajcie, że sama skarga do sądu ochroni pieniądze w sprawie SENT. Bez zabezpieczenia nie ochroni.
• ✗Nie budujcie obrony na tym, że błąd był drobny. Ustawa nie różnicuje wagi niezgodności, a sądy to potwierdzają.
• ✗Nie powołujcie się na cudzą decyzję w podobnej sprawie bez jej kopii. Sąd nie bada tego, czego nie przedstawiono.
• ✗Nie zwlekajcie z dowodami GPS. Rejestr kasuje dane lokalizatora po dwunastu miesiącach, o czym jest osobny tekst o terminach przechowywania.

Gdzie jest miejsce na technologię

Odwołanie zaczyna się nie w dniu decyzji, tylko w dniu przewozu. Wygrywa ten, kto po roku ma komplet: numer referencyjny, potwierdzenie z rejestru, CMR, z którego brano dane, i zapisy pozycji lokalizatora. Organowi pokazuje się dokumenty, nie wspomnienia.

Sigil trzyma ten komplet przy każdej deklaracji i składa zgłoszenia kontem samego przewoźnika, więc zgłaszającym pozostaje przewoźnik. PDF historii GPS rysuje się z naszych własnych zapisów pozycji, więc da się go wziąć także wtedy, gdy rejestr swoje dane już skasował. Luka jest tu wymierna: rejestr usuwa zgłoszenia RMPD po 2 latach od końca roku złożenia, a karę można nałożyć przez 5 lat. Jak odzyskać kaucję pobraną na drodze, rozbiera tekst o kaucji za RMPD i SENT.

Sigil obsługuje deklaracje RMPD. Zgłoszenie SENT składa nadawca albo odbiorca towaru, a reprezentacji w postępowaniu administracyjnym Sigil nie prowadzi.