Zezwolenie EKMT i co znaczy dla zgłoszenia RMPD

Firma ma książki EKMT, więc spedytor wybiera EKMT w każdym zgłoszeniu. Wybór wygląda bezpiecznie, bo zezwolenie rzeczywiście jest. W polu zezwolenia stoi jednak nie to, co firma trzyma w sejfie, lecz to, na czym jedzie ten konkretny przewóz, a to dwie różne rzeczy.

W naszej bazie 7 133 zgłoszeń w środowisku produkcyjnym z datą rozpoczęcia przewozu od 31 października 2024 do 24 października 2026 roku EKMT stoi w 193, a zwolnienie z umowy w 6 936. Książki użyła przy tym jedna trzecia firm, 6 z 18. To dane jednej platformy, nie rynku.

Krótko: obowiązek złożenia RMPD powstaje w trzech przypadkach i EKMT jest jednym z nich (art. 28b ust. 1 u.t.d.) · przy EKMT do zgłoszenia idą trzy dane, numer zezwolenia, okres ważności i oznaczenie państwa siedziby przewoźnika (ust. 3 pkt 10 lit. a) · przy zwolnieniu zamiast numeru idzie podstawa prawna ze słownika (lit. b) · w naszych danych 97 procent zwolnień opiera się na jednym kodzie, 094, czyli umowie między UE a Ukrainą · kilka operacji w ramach jednego przewozu wymaga osobnych zgłoszeń, gdy zezwoleń trzeba więcej niż jedno albo podstawa zwolnienia jest różna (ust. 8) · brak zgłoszenia tam, gdzie zezwolenie było wymagane, oznacza przejazd bez zezwolenia (ust. 10) · GITD prowadzi elektroniczne EKMT w systemie Międzynarodowego Forum Transportowego (art. 30b).

EKMT to wielokrotne zagraniczne zezwolenie wydawane przez Międzynarodowe Forum Transportowe i tak właśnie nazywa je polska ustawa. Dla zgłoszenia liczy się nie samo jego istnienie, lecz to, co trzeba wpisać w pole zezwolenia i ile zgłoszeń wymaga rejs.

Troje drzwi do obowiązku RMPD

Ustawa wymienia je w jednym zdaniu, które warto przeczytać powoli. Obowiązek zgłoszenia powstaje, gdy do międzynarodowego przewozu wymagane jest zezwolenie z art. 28 ust. 1, albo zezwolenie EKMT, albo gdy wiążąca Polskę umowa międzynarodowa zwalnia z obowiązku posiadania tych zezwoleń (art. 28b ust. 1 u.t.d.).

Trzeci przypadek to droga większości przewoźników z Ukrainy. Umowa między Unią Europejską a Ukrainą w sprawie transportu drogowego towarów zwalnia z zezwoleń, dlatego zgłoszenie idzie z podstawą zwolnienia, a nie z numerem zezwolenia.

Czy posiadanie książki EKMT znaczy, że trzeba wybrać EKMT? Nie. Wybiera się to, na czym jedzie konkretna operacja.

Co wpisuje się do zgłoszenia przy EKMT

Ustawa wymienia trzy dane i portal pyta dokładnie o nie (art. 28b ust. 3 pkt 10 lit. a). To numer zezwolenia, okres jego ważności i oznaczenie państwa siedziby przewoźnika drogowego.

Blok z tymi danymi jest w schemacie nieobowiązkowy, co dziwi każdego, kto spodziewa się twardej walidacji. Praktyka mówi to samo: w naszej bazie żadne zgłoszenie z EKMT nie niosło pełnego bloku zezwolenia, bo pola państwa wydania nikt nie wypełniał.

Kiedy zamiast numeru idzie podstawa zwolnienia

Przy zwolnieniu z obowiązku posiadania zezwolenia w zgłoszeniu podaje się podstawę prawną tego zwolnienia (art. 28b ust. 3 pkt 10 lit. b). Podstawa pochodzi ze słownika portalu, a specyfikacja RMPD pilnuje tego regułą R08. Gdy typem zezwolenia jest zwolnienie, podstawa jest obowiązkowa i musi być ze słownika, a bloku zezwolenia wypełnić nie wolno.

Wewnątrz zwolnień obraz jest jeszcze węższy. Kod 094, czyli przewóz na podstawie umowy między Ukrainą a UE, stoi pod 6 758 zgłoszeniami z 6 936, a reszta przypada na przypadki szczególne, w tym przewóz pojazdem o ładowności do 3,5 tony.

Gdzie kończy się zwolnienie z umowy

Umowa pokrywa cztery przypadki, a słownik portalu wymienia je osobnymi kodami. Przewóz z ładunkiem między terytoriami dwóch Stron, z tranzytem przez państwo trzecie albo bez niego. Przewóz z ładunkiem z terytorium Strony siedziby z powrotem na tę samą Stronę, tranzytem przez drugą Stronę. Przewóz z ładunkiem do państwa trzeciego albo z niego, tranzytem przez drugą Stronę. I przejazdy bez ładunku związane z trzema poprzednimi.

Poza tymi czterema przypadkami zwolnienie nie działa. Najczęstszy przykład to przewóz odbywający się w całości między dwoma państwami Unii i nietykający Ukrainy: w wykazie go nie ma, więc potrzebne jest zezwolenie albo książka EKMT.

Kiedy jedno zgłoszenie na rejs nie wystarcza

Gdy w ramach jednego przewozu wykonuje się kilka operacji transportowych, dla których potrzeba więcej niż jednego zezwolenia albo podstawa zwolnienia jest różna, każda taka operacja wymaga osobnego zgłoszenia (art. 28b ust. 8). Dla kabotażu osobne zgłoszenie należy się każdej operacji bez warunków (ust. 9).

Druga część tej reguły jest najmniej znana. Różna podstawa zwolnienia sama dzieli rejs na dwa zgłoszenia, nawet gdy żadnego zezwolenia nie ma. Jak odróżnić tranzyt od przewozu do kraju trzeciego, pokazuje osobny tekst.

Co się dzieje, gdy zgłoszenia nie ma, a zezwolenie było wymagane

Tu kryje się skutek, o którym prawie nikt nie pisze. Brak zgłoszenia przewozu, do którego wymagane było zezwolenie z art. 28 ust. 1, zezwolenie na kabotaż albo zezwolenie EKMT, oznacza, że przejazd uznaje się za wykonywany bez zezwolenia (art. 28b ust. 10 u.t.d.).

Przejazd bez zezwolenia nie podwaja kary. Suma kar nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12 000 zł (art. 92a ust. 3 u.t.d.), więc przejazd bez zezwolenia (załącznik nr 3 lp. 3.1) i brak zgłoszenia (lp. 3.2a) dają razem 12 000 zł, a nie 24 000. Skutek art. 28b ust. 10 jest osobny i niepieniężny: pojazd kieruje się na najbliższy parking strzeżony na koszt przewoźnika, ustawa przewiduje zatrzymanie i unieważnienie zezwolenia, a pojazd wraca z parkingu dopiero po okazaniu prawidłowo wypełnionego zezwolenia (art. 89a1 ust. 1a i 1b u.t.d.). Własną kwotę policzy kalkulator kar SENT i RMPD, a co dzieje się na samej kontroli, opisuje tekst o kontroli RMPD na drodze.

Dla przewoźnika jadącego na podstawie umowy z UE przepis nie zadziała, bo zezwolenia nie wymagano. Parking strzeżony grozi także jemu, ale przewóz może być kontynuowany po przesłaniu zgłoszenia i uzyskaniu numeru referencyjnego (art. 89a1 ust. 1a). Dla tego samego przewoźnika z zezwoleniem EKMT art. 28b ust. 10 zadziała w pełni.

Elektroniczne EKMT i kontrola na drodze

Zezwolenia EKMT żyją już w systemie Międzynarodowego Forum Transportowego, a Główny Inspektor Transportu Drogowego pełni w nim funkcję krajowego koordynatora (art. 30b u.t.d.). Zakłada konta przewoźnikom i organom kontrolnym, przydziela przyznane zezwolenia i monitoruje ich wykorzystanie.

Na drodze oznacza to konkretny obowiązek kierowcy. Jeśli okazuje elektroniczne EKMT, na żądanie musi udostępnić także urządzenie, na którym dokument jest zapisany (art. 87 ust. 8 u.t.d.).

Osobno warto pamiętać o certyfikatach. Gdy wykorzystanie zezwolenia zagranicznego zależy od spełnienia wymogów bezpieczeństwa albo warunków dopuszczenia do ruchu, odpowiedni certyfikat wydaje Główny Inspektor albo wojewódzki inspektor transportu drogowego (art. 30 ust. 10). Te same certyfikaty okazuje się w punkcie wydawania zezwoleń, a jak wygląda cała procedura z blankietem, opisuje osobny tekst.

Gdzie jest miejsce systemu

Zezwoleń nie rozdzielamy i stroną w ich podziale nie jesteśmy. Książki EKMT leżą w profilu firmy, spedytor wybiera w deklaracji tę, która jedzie w tym rejsie, a system podstawia jej numer i okres ważności do zgłoszenia. Gdy podstawa jest inna, podstawia kod zwolnienia ze słownika, ten sam, którego pilnuje reguła R08. Który dokument idzie którym kodem, rozbiera słownik komunikatów.

Czego nie widać z samego zezwolenia

Książka EKMT nie mówi nic o zgłoszeniu i stąd bierze się nieporozumienie. Zezwolenie daje prawo do przewozu, a zgłoszenie to osobny obowiązek z art. 28b ust. 1 u.t.d. Przepis wymienia trzy przypadki: zezwolenie z art. 28 ust. 1, zezwolenie EKMT oraz zwolnienie z nich umową międzynarodową, więc zgłoszenie składa się także wtedy, gdy zezwolenia nie potrzeba. Przewoźnik z ważną książką i bez zgłoszenia stoi więc gorzej niż przewoźnik bez książki i bez przewozu.

Co robić

1. 1Wybieraj podstawę pod konkretną operację, nie pod zawartość sejfu.
2. 2Trzymaj w profilu numer książki razem z okresem ważności, bo oba idą do zgłoszenia.
3. 3Dziel rejs na osobne zgłoszenia, gdy podstawa zwolnienia operacji jest różna.
4. 4Woź urządzenie z elektronicznym EKMT tak, by dało się je udostępnić inspektorowi.
5. 5Sprawdzaj certyfikaty do zezwolenia, jeśli jego wykorzystanie od nich zależy.

Czego nie robić

• ✗Wybierać EKMT tylko dlatego, że firma ma książki. Podstawa dotyczy przewozu.
• ✗Wpisywać podstawy zwolnienia własnymi słowami. Musi być ze słownika portalu.
• ✓Składać osobne zgłoszenie na każdą operację kabotażu.
• ✗Sądzić, że kara 12 000 zł to cały skutek braku zgłoszenia. Przejazd liczy się jako bez zezwolenia, a pojazd stoi na parkingu strzeżonym, dopóki nie okażecie prawidłowo wypełnionego zezwolenia.

Sigil obsługuje zgłoszenia RMPD. Zezwolenia EKMT wydają i rozdzielają organy, my w tym nie uczestniczymy.