Smart tachograf G2V2, kto go potrzebuje

Właściciel dwunastu ciężarówek przeczytał w branżowym serwisie, że od 1 lipca 2026 roku smart tachografy stały się obowiązkowe. Zadzwonił do serwisu, zapytał o cenę dwunastu urządzeń i zaczął liczyć kredyt. Żadna z jego maszyn pod ten obowiązek nie podpada, bo wszystkie dwanaście stoją w ukraińskiej ewidencji od 2021 i 2023 roku. Rachunek, który prawie zapłacił, wziął się z jednego pominiętego słowa w newsie, czyli ze słowa „pierwsza".

Smart tachograf w wersji G2V2 jest obowiązkowy wyłącznie dla pojazdu, który przeszedł pierwszą rejestrację państwową w Ukrainie po 30 czerwca 2026 roku, wozi towar za granicę i pracuje na podstawie umowy między Ukrainą a UE. Dla reszty parku obowiązku doposażenia dziś nie ma. Może się pojawić i niżej napisane jest, z czego.

Krótko: G2V2 to druga wersja smart tachografu i właśnie tę wersję wskazuje ukraińskie Положення · obowiązek dotyczy pojazdów pierwszej rejestracji państwowej w Ukrainie po 30 czerwca 2026 roku w międzynarodowym przewozie towarów na podstawie umowy z UE · dla starszego parku obowiązku doposażenia w prawie ukraińskim nie ma, a wymiana sprawnego urządzenia jest wtedy kosztem bez podstawy · doposażenie parku stoi w Dodatku do decyzji nr 3/2025 jako pozycja, którą Ukraina ma przenieść do swojego prawa, z uwzględnieniem dostępności warsztatów · smart tachograf zapisuje pozycję, zdalnie ujawnia próby manipulacji i ma interfejs ITS, co definiuje art. 1 decyzji nr 2/2025 · karty wydają centra ukraińskiego Укртрансбезпека, a materiał kryptograficzny do nich przekazuje Komisja Europejska jako jedyny główny organ certyfikacji · od wykonania pozycji tachografowych zależy, czy umowa zostanie przedłużona po 31 marca 2027 roku.

Czym jest smart tachograf i co tu robi wersja

Smart tachograf to tachograf cyfrowy z trzema dodatkowymi zdolnościami. Sam zapisuje pozycję pojazdu w określonych momentach dnia pracy, zdalnie pokazuje kontrolującemu oznaki możliwej manipulacji i ma interfejs dla inteligentnych systemów transportowych. Tak definiuje go art. 1 decyzji nr 2/2025 Wspólnego Komitetu, odsyłając do art. 8, 9 i 10 rozporządzenia 165/2014.

Wersja to osobna sprawa. Specyfikację urządzeń trzyma rozporządzenie 2016/799, a urządzenia według niego bywają pierwszej generacji, drugiej generacji w wersji pierwszej oraz drugiej generacji w wersji drugiej. Ukraińskie Положення wymaga wprost wersji G2V2, czyli najnowszej. Urządzenie G2V1, jeszcze kilka lat temu nowe, tego wymogu nie spełnia.

W specyfikacji przewidziano dla Ukrainy własny znak wyróżniający, „UA". To detal techniczny, ale oznacza rzecz prostą. Ukraiński smart tachograf to nie europejskie urządzenie, które ktoś wstawił w Kijowie, lecz urządzenie zarejestrowane w systemie z ukraińskim znakiem.

Dlaczego urządzenie z Ukrainy czyta się na kontroli w Europie

Pytanie nie jest teoretyczne. Jeśli smart tachograf zamontowano w Kijowie, dlaczego polski inspektor ufa jego zapisom?

Odpowiedź stoi w art. 3 i 4 decyzji nr 2/2025. Homologacja typu urządzenia idzie według procedury rozdziału III rozporządzenia 165/2014, w której słowa „państwo członkowskie" czyta się jako „państwo członkowskie Unii Europejskiej i Ukraina". Certyfikat interoperacyjności wydaje jedno laboratorium pod zwierzchnictwem i odpowiedzialnością Komisji Europejskiej, a sama Komisja działa jako jedyny europejski główny organ certyfikacji.

Artykuł 4 dodaje resztę. Rozdziały od IV do VI i art. 38 rozporządzenia 165/2014, czyli montaż, kontrole, używanie urządzenia i egzekwowanie przepisów, stosuje się z tym samym czytaniem. Dla spedytora oznacza to rzecz prostą. Urządzenie, karta i reguły wokół nich są te same po obu stronach granicy, więc spór na kontroli będzie o konkretne zapisy, a nie o to, czy urządzenie jest w ogóle uznawane.

Komu G2V2 jest obowiązkowy dziś

Warunki z p. 1 rozdziału VI Положення działają łącznie. Pierwsza rejestracja państwowa w Ukrainie po 30 czerwca 2026 roku, międzynarodowy przewóz towarów i wykonywanie go na podstawie umowy między Ukrainą a UE. Przyczepy i naczepy są wyłączone.

Słowo „pierwsza" rozstrzyga tu wszystko. Pojazd z 2019 roku, dopiero sprowadzony i zarejestrowany w Ukrainie w sierpniu 2026 roku, pod obowiązek podpada, choć nowy nie jest. Pojazd z 2025 roku, zarejestrowany w Ukrainie w maju 2026 roku, nie podpada, choć jest nowszy. Pozostałe warunki i to, jak składają się z AETR, rozbiera tekst o tachografie u przewoźnika z Ukrainy.

Czy trzeba doposażać starszy park

Pytanie, na którym serwisy zarobią teraz najwięcej. Dziś nie trzeba.

Ukraińskie Положення mówi o pierwszej rejestracji i nie mówi nic o doposażeniu pojazdów już zarejestrowanych. Obowiązku doposażenia w prawie ukraińskim nie ma, a do jego pojawienia się wymiana sprawnego tachografu cyfrowego na G2V2 jest decyzją handlową, nie wykonaniem normy.

Skąd więc rozmowy o doposażeniu? Z Dodatku do decyzji nr 3/2025, gdzie wśród pozycji, które Ukraina ma przenieść do swojego prawa, stoją dwie tachografowe. Pierwsza to smart tachograf v2 w pojazdach nowo rejestrowanych i ta jest już wykonana. Druga to doposażenie pozostałego parku pracującego na podstawie umowy i tej w prawie ukraińskim jeszcze nie ma. Dodatek przy tej pozycji wprost dodaje, że w ocenie uwzględniona będzie dostępność i wydajność warsztatów oraz przygotowanie personelu.

W prawie unijnym taka norma istnieje i wygląda jak art. 3 ust. 4 i 4a rozporządzenia 165/2014. Nakazuje ona pojazdom pracującym w państwie innym niż państwo rejestracji, czyli właśnie w przewozach międzynarodowych, uzyskać smart tachograf w terminach liczonych od wejścia w życie specyfikacji technicznej. Tę właśnie konstrukcję Ukraina ma przenieść, a kiedy przeniesie, starszy park dostanie datę.

Dlaczego to sprawa dostępu do rynku, a nie techniki

Tu tachograf przestaje być urządzeniem. Decyzja nr 3/2025 przedłużyła umowę do 31 marca 2027 roku, a art. 1 ust. 2 tej samej decyzji powiedział, że dalsze przedłużenie zależy od zadowalającego postępu w zbliżaniu prawa ukraińskiego do prawa Unii w pozycjach z Dodatku. Dwie z siedmiu pozycji Dodatku to tachograf.

Komisja ma przedstawiać oceny według harmonogramu, czyli raport o stanie wdrożenia do 30 stycznia 2026 roku, ocenę postępów do 31 maja 2026 roku i kolejną do 30 listopada 2026 roku. Ta ostatnia ocena jest dokumentem, z którego będzie widać, czy umowa zostanie przedłużona.

Dla przewoźnika przekłada się to wprost. Jeżeli umowa nie zostanie przedłużona, wracają zezwolenia z kwot dwustronnych, czyli blankiety, punkty wydawania i limity, a jak to wygląda w praktyce, opisuje tekst o zezwoleniach na przewóz. Urządzenie za kilka tysięcy euro i prawo wjazdu bez zezwolenia stoją w jednym zdaniu tego samego aktu.

Co z kartami i gdzie się je bierze

Smart tachograf bez karty kierowcy to metalowa skrzynka. Karty do tachografów cyfrowych i smart wydają centra ukraińskiej służby transportowej oraz upoważnione serwisy, a kart jest w sumie cztery rodzaje, czyli kierowcy, warsztatu, kontrolera i przedsiębiorstwa.

Działa to dzięki art. 3 decyzji nr 2/2025. Ukraina uznała Komisję Europejską za jedyny główny organ certyfikacji, a Komisja przekazuje ukraińskim organom materiał kryptograficzny do wydawania kart. Bez tego ukraińska karta nie byłaby czytana w europejskim urządzeniu.

Ukraińskie ministerstwo podało 1 lipca 2026 roku, że wydano ponad 29 tysięcy kart, a centrów wydawania i obsługi jest ponad sto. To dane o usłudze, nie norma, więc przed planowaniem warto je odczytać na nowo, ale skalę pokazują.

Co zrobić

1. 1Wybierz z floty przewoźnika pojazdy z pierwszą rejestracją w Ukrainie po 30 czerwca 2026 roku. Tylko one potrzebują G2V2.
2. 2Przy zleceniu na nowy pojazd pytaj o datę rejestracji, nie o rok produkcji, bo obowiązek wisi na pierwszej rejestracji.
3. 3Sprawdzaj, czy kierowcy na tych pojazdach mają ważne karty, i trzymaj terminy ich ważności w dokumentacji zlecenia.
4. 4Postaw sobie przypomnienie na grudzień 2026 roku i przeczytaj ocenę Komisji, bo od niej zależy i doposażenie parku, i sama umowa.
5. 5Zapisuj datę weryfikacji okresowej dla każdego urządzenia, bo dla smart tachografu jest taka sama, czyli co dwa lata.

Czego nie robić

• ✗Nie zamawiaj doposażenia całej floty na zapas. Obowiązku doposażenia w prawie ukraińskim dziś nie ma.
• ✗Nie czytaj newsa o 1 lipca 2026 roku bez słowa „pierwsza". Ono oddziela dziesięć pojazdów od jednego.
• ✗Nie montuj G2V1 w pojeździe objętym obowiązkiem. Положення wskazuje wersję G2V2 wprost.
• ✗Nie zakładaj, że smart tachograf zamyka geolokalizację dla SENT. Wymogi wobec lokalizatora są inne i osobne.
• ✗Nie planuj kwietnia 2027 roku na założeniu, że umowa przedłuży się sama. Decyzja nr 3/2025 powiązała przedłużenie z warunkami.

Tachograf, zgłoszenie RMPD i geolokalizacja SENT to trzy różne obowiązki, a kara za każde naruszenie liczy się osobno, co widać w kalkulatorze kar SENT i RMPD.

Z czego składa się obowiązek przewoźnika spoza UE i w jakiej kolejności, zbiera strona oporowa klastra.