Karta kierowcy do tachografu, jak ją zdobyć

Kierowca tankował pod Rzeszowem i zgubił portfel razem z kartą kierowcy. Do rozładunku zostało dwieście kilometrów, pojazd miał tachograf cyfrowy, a karty nie było. Dyspozytor zadzwonił do firmy, w firmie zadzwonili do serwisu, i dopiero po godzinie ktoś powiedział na głos rzecz najważniejszą. Nową kartę wydaje się w ciągu dwudziestu dni roboczych, ale kurs nie musi stanąć. W przewozie międzynarodowym kierowca może jechać bez karty do 15 dni kalendarzowych, jeśli wykaże, że okazanie karty jest niemożliwe, ma podpisane wydruki z tachografu i zgłosił utratę.

Karta kierowcy to osobista karta elektroniczna, bez której tachograf cyfrowy i smart nie zapisuje, kto siedział za kółkiem. W Ukrainie wydaje ją Centrum wydawania kart organu kompetentnego na okres do 5 lat, na wniosek i ze zdjęciem. Zgubioną kartę wymienia się na wniosek złożony w ciągu 7 dni kalendarzowych, a nową wydaje się w ciągu 20 dni roboczych.

Krótko: karta kierowcy działa do 5 lat, karta przedsiębiorstwa też do 5, karta kontrolera do 2, a karta warsztatu do 1 roku · wniosek składa się osobiście, pocztą albo elektronicznie z podpisem, razem z kolorowym zdjęciem 3,5 × 4,5 cm na białym tle · kartę wydaje się w ciągu 20 dni roboczych od rejestracji wniosku, a sama weryfikacja wniosku zajmuje do trzech dni roboczych · jedna osoba nie może mieć dwóch ważnych kart kierowcy, co sprawdza się w bazie TachoNET wszystkich stron AETR · o utracie albo kradzieży karty trzeba nie tylko powiadomić centrum, ale i ogłosić informację w środkach masowego przekazu · wniosek o wymianę składa się w ciągu 7 dni kalendarzowych, a z chwilą jego wpływu stara karta jest anulowana, natomiast do czasu nowej karty kierowca w przewozie międzynarodowym może jechać do 15 dni kalendarzowych z podpisanymi wydrukami z tachografu (AETR) · okres ważności karty wydanej w zamian liczy się od dnia wydania poprzedniej, a gdy do końca zostało mniej niż 6 miesięcy, wydaje się kartę na nowy okres.

Cztery karty i ile żyje każda z nich

Ukraiński porządek obiegu kart zna cztery typy, a okres ważności każdego jest inny.

Kierowca używa osobistej karty każdego dnia, w którym prowadził pojazd. Przy sobie ma albo wypełnione tachokarty w liczbie wymaganej przez AETR, jeśli tachograf jest analogowy, albo kartę kierowcy lub wydruk danych, jeśli tachograf jest cyfrowy lub smart.

Jak dostać kartę kierowcy

Wniosek składa się do Centrum wydawania kart organu kompetentnego, a sposobów jest trzy. Osobiście, przesyłką pocztową albo w formie elektronicznej z dochowaniem wymogów przepisów o identyfikacji elektronicznej i usługach zaufania.

Do wniosku o wydanie albo odnowienie karty kierowcy dołącza się kolorowe zdjęcie 3,5 × 4,5 cm. Obraz ma być na białym tle i zajmować od 60 do 75 procent powierzchni zdjęcia. Informacje z wniosku potwierdza się kopiami dokumentów, a wnioskodawca odpowiada za ich prawdziwość.

Dalej idą terminy. Weryfikacja kompletności i prawdziwości danych zajmuje do trzech dni roboczych od rejestracji wniosku. Samą kartę wydaje się w ciągu 20 dni roboczych od rejestracji, o ile nie wydano decyzji o odmowie. Przy wątpliwościach centrum może wezwać do okazania oryginałów, a dodatkowa weryfikacja oryginałów trwa do miesiąca.

Odnowienie karty z powodu upływu okresu to osobny wniosek i trzeba go złożyć nie później niż 15 dni roboczych przed datą utraty ważności. Jeżeli zmieniły się dane naniesione na karcie, wniosek składa się w ciągu 15 dni roboczych od zmiany. Odnowienie kart kierowcy i przedsiębiorstwa zajmuje do 20 dni roboczych.

Dlaczego TachoNET jest ważniejszy, niż się wydaje

Przed wydaniem centrum sprawdza w jednolitym systemie rejestracji kart stron AETR, czyli w TachoNET, czy wnioskodawca nie ma już wcześniej wydanej ważnej karty tego samego typu.

Czy można mieć ukraińską kartę kierowcy i polską jednocześnie? Nie. Jeżeli w bazie znajdzie się ważna karta tego samego typu wydana przez inną stronę AETR, nową wydaje się tylko po zwrocie poprzedniej. Pisemna odmowa zwrotu starej karty oznacza decyzję o odmowie wydania nowej.

Osobnym przypadkiem jest zmiana kraju zamieszkania. Wtedy kartę wydaną przez inną stronę AETR wymienia się według procedury wydania nowej, a poprzednią centrum odsyła organowi, który ją wydał, ze wskazaniem przyczyny.

Co robić, gdy karta zginęła albo została ukradziona

Porządek opisuje to jako wymianę karty, której okres ważności nie upłynął, a podstawy są dwie, czyli uszkodzenie lub niezdatność karty oraz utrata albo kradzież.

1. 1Złóż wniosek o wymianę w ciągu 7 dni kalendarzowych od dnia, w którym przyczyna zaistniała. Z chwilą wpływu wniosku stara karta jest anulowana.
2. 2Zwróć kartę do centrum, jeżeli ją masz. Przy utracie albo kradzieży zwracać nie ma czego, ale pojawia się następny obowiązek.
3. 3Powiadom centrum i ogłoś informację o utracie albo kradzieży w środkach masowego przekazu. Informacje o kartach ukradzionych i utraconych umieszcza się też na stronach organu i centrum.
4. 4Czekaj na nową kartę do 20 dni roboczych.

Dwa szczegóły, które potem zaskakują. Okres ważności karty wydanej w zamian liczy się od dnia wydania poprzedniej, czyli wymiana nie przedłuża życia karty. Ale jeśli do końca okresu zostało mniej niż sześć miesięcy, centrum wydaje kartę już na nowy okres.

I jeszcze jeden, przyjemniejszy. Jeżeli karta ma defekt albo pracuje z błędami, a uszkodzeń zewnętrznych nie ma, wymiana jest bezpłatna i trwa do 20 dni roboczych. Opłaty za samo wydanie karty Porządek nie ustala, więc o koszt pytaj centrum, a nie szukaj go w akcie.

Kiedy kartę anuluje się

Centrum anuluje kartę w okresie jej ważności, jeżeli kontrolerzy podczas kontroli państwowej ujawnią podrobienie karty, używanie karty przez osobę, która nie jest jej właścicielem, albo uzyskanie karty na podstawie nieprawdziwych informacji lub podrobionych dokumentów.

Informację o anulowaniu przekazuje się organom kompetentnym stron AETR i umieszcza na stronach internetowych. Anulowanie nie jest więc zdarzeniem lokalnym, lecz wpisem widocznym we wszystkich krajach, gdzie system działa.

Co robić, dopóki karty nie ma

Kierowca może jechać dalej bez karty przez 15 dni kalendarzowych, a dłużej tylko wtedy, gdy jest to konieczne do powrotu pojazdu do bazy. Warunek jest jeden: musi wykazać, że w tym okresie nie może okazać ani użyć karty (załącznik do AETR, art. 13 ust. 3). Ukraiński pojazd w przewozie międzynarodowym podlega AETR na całej trasie, także w Polsce (art. 2 ust. 3 lit. a rozporządzenia 561/2006). Rozporządzenie 165/2014 zawiera tę samą regułę (art. 29 ust. 5).

Dowód składa się z trzech rzeczy. Pierwsza to wydruki z tachografu: AETR wymaga wydruku na końcu trasy, a rozporządzenie 165/2014 także na początku, więc warto drukować oba. Na każdym kierowca wpisuje imię i nazwisko, numer karty albo prawa jazdy, dopisuje okresy innej pracy, gotowości i odpoczynku, których tachograf nie zarejestrował, i składa podpis (art. 35 ust. 2 rozporządzenia 165/2014). Druga to zgłoszenie utraty albo kradzieży: kradzież zgłasza się organom państwa, w którym do niej doszło, a utratę organowi, który wydał kartę (załącznik do AETR, art. 13 ust. 3). Trzecia to wniosek o wymianę złożony w ciągu 7 dni kalendarzowych.

Ukraińskie Положення o czasie pracy w regule ogólnej wymaga prawidłowej eksploatacji tachografu cyfrowego i karty kierowcy (rozdział VI p. 1). Wyjątek z AETR jest węższy, niż się wydaje: 15 dni, dowód i wydruki. Zapisy odręczne na blankiecie tymczasowym, na które pozwala Instrukcja, dotyczą innej sytuacji, czyli tachografu niesprawnego. Przy niesprawności tachografu przewoźnik ma go naprawić w serwisie przed wysłaniem pojazdu w trasę, a jeśli pojazdu nie można sprowadzić do bazy w ciągu tygodnia od awarii, naprawa odbywa się w drodze.

Dla spedytora oznacza to dwie rzeczy. Kierowca jedzie z wydrukami i kopią zgłoszenia, a dyspozytor liczy dni: jeśli szesnastego dnia nowej karty nie ma, a pojazd nie wraca do bazy, pojazd staje albo wsiada do niego kierowca z własną ważną kartą. Co inspektor sprawdza na drodze, rozbiera tekst o kontroli drogowej RMPD, a jakie urządzenie jest w ogóle potrzebne, tekst o tachografie u przewoźnika z Ukrainy.

Ile kosztuje kurs bez karty

Karta kierowcy nie jest formalnością i ma swoją cenę.

Przewóz pojazdem z tachografem cyfrowym, którym kieruje kierowca bez własnej ważnej karty, to 2 000 zł dla przewoźnika (załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, część 6, lp. 6.3.1). Wyjątek z AETR chroni tylko wtedy, gdy kierowca ma dowód i wydruki; bez nich inspektor ocenia kurs jak jazdę bez karty. Dwie ważne karty u jednej osoby kosztują 3 000 zł (lp. 6.3.2), więc druga karta na zapas nie jest sprytem, lecz pozycją w kosztach.

Wydruki mają osobną cenę i płaci ją kierowca. Za każdy brakujący wydruk przy uszkodzonej, niesprawnej albo nieposiadanej karcie grzywna wynosi 200 zł (załącznik nr 1, lp. 7.15).

Oznaczenia w załączniku nr 3, NN przy lp. 6.3.1 i BPN przy lp. 6.3.2, znaczą, że te naruszenia idą dodatkowo do oceny dobrej reputacji firmy.

Po co przewoźnikowi karta przedsiębiorstwa

Karta kierowcy należy do kierowcy, a karta przedsiębiorstwa do firmy i służy do zczytywania danych z urządzenia oraz zamykania ich przed obcymi.

Obowiązki wokół niej są spisane wprost. Przewoźnik przechowuje dane z tachografu każdego kierowcy 12 miesięcy od ostatniego zapisu, a protokoły weryfikacji i adaptacji oraz świadectwa legalizacji jeszcze rok po upływie ich terminu. Co dokładnie robi się przy weryfikacji i adaptacji, rozbiera tekst o kalibracji tachografu. Poza tym analizuje uzyskane dane i przy ujawnieniu naruszeń podejmuje działania, żeby się nie powtarzały.

Jest jeszcze obowiązek, o którym się zapomina. Przewoźnik wyposaża kierowców ruszających w trasę w potrzebną liczbę tachokart albo papieru do wydruków, odpowiednio do typu urządzenia. Ile żyją pozostałe dokumenty kursu, zbiera tekst o terminach przechowywania RMPD i SENT.

Co zrobić

1. 1Wpisz do zlecenia wymóg, żeby kierowca miał ważną kartę, i zapytaj o datę jej ważności przy dłuższej współpracy.
2. 2Przy sporze o przestój sprawdź, czy przyczyną nie była karta, bo to przypadek, w którym pojazd stoi legalnie i długo.
3. 3Ustal z przewoźnikiem, kto informuje o utracie karty i kiedy, bo na wniosek jest tylko 7 dni kalendarzowych.
4. 4Zapytaj przewoźnika, czy ma kartę przedsiębiorstwa, bo bez niej nie zczyta danych, które musi trzymać 12 miesięcy.
5. 5Przy kierowcy z kartą innej strony AETR wyjaśnij od razu, którą kartę zwraca.

Czego nie robić

• ✗Nie wysyłaj pojazdu z tachografem cyfrowym w trasę bez ważnej karty kierowcy. Wyjątek z AETR dotyczy tylko karty uszkodzonej, niesprawnej, zgubionej albo skradzionej, trwa do 15 dni kalendarzowych i wymaga wydruków.
• ✗Nie wyrabiaj drugiej karty kierowcy na zapas. TachoNET pokaże ważną, a nową wydadzą tylko po zwrocie starej.
• ✗Nie czekaj z wnioskiem o odnowienie do ostatniego dnia. Termin to 15 dni roboczych przed utratą ważności.
• ✗Nie zakładaj, że wymiana przedłuża okres. Liczy się on od dnia wydania poprzedniej karty.
• ✗Nie poprzestawaj na telefonie przy utracie karty. Porządek wymaga też ogłoszenia informacji w środkach masowego przekazu.

Tachograf, zgłoszenie RMPD i geolokalizacja SENT to trzy osobne obowiązki jednego kursu, a kary liczy się osobno, co widać w kalkulatorze kar SENT i RMPD.

Z czego składa się obowiązek przewoźnika spoza UE, zbiera strona oporowa klastra.