Kabotaż w Polsce, zasady i przewoźnik z Ukrainy

Zasady kabotażu w Polsce nie dają przewoźnikowi z Ukrainy prawa do kabotażu na własnej licencji. Legalne drogi są dwie, licencja wspólnotowa wydana przez państwo UE albo indywidualne zezwolenie GITD, i żadna nie przychodzi sama. Umowa z UE z tego nie zwalnia, bo przewóz wewnątrz państwa członkowskiego stoi poza nią (art. 2). Kabotaż bez zezwolenia to 12 000 zł (załącznik nr 3, lp. 3.5).

Krótko: kabotaż w Polsce to przewóz towaru między dwoma miejscami w Polsce przez firmę spoza UE albo pojazdem zarejestrowanym za granicą (art. 4 pkt 12 u.t.d.) · prawo do kabotażu w UE daje licencja wspólnotowa, a ukraińska licencja na przewozy międzynarodowe nią nie jest (art. 8 ust. 1 rozporządzenia 1072/2009) · umowa Ukraina UE kabotażu nie otwiera, bo przewóz wewnątrz państwa członkowskiego stoi poza nią (art. 2 ust. 1 umowy) · posiadacz licencji wspólnotowej robi do trzech operacji kabotażowych w siedem dni po przewozie międzynarodowym, a potem ten sam pojazd czeka cztery dni (art. 8 ust. 2 i 2a) · firmie z Ukrainy zostaje tylko zezwolenie GITD w decyzji, wydawane przy dwóch pozytywnych opiniach organizacji przewoźników (art. 29 ust. 1 i 2 u.t.d.) · kabotaż bez zezwolenia to 12 000 zł, czyli 138 118 ₴ po kursie NBU z 02.11.2026 (załącznik nr 3, lp. 3.5) · kabotaż z zezwoleniem też wymaga zgłoszenia RMPD, osobnego na każdą operację (art. 28b ust. 2 i 9).

Spedytor z Łodzi odbiera towar z Łucka i od razu dzwoni do dyspozytora przewoźnika: „Auto i tak stoi, weźcie palety do Wrocławia”. Dyspozytor widzi pusty przebieg i się zgadza. Właśnie umówili kabotaż, a na ukraińskiej licencji takiego przewozu nie ma.

Czym jest kabotaż w Polsce i jakie ma zasady

Kabotaż to przewóz, w którym załadunek i rozładunek leżą w Polsce, a wykonuje go firma albo pojazd z zagranicy. Ustawa o transporcie drogowym (dalej u.t.d.) daje kilka wariantów definicji w art. 4 pkt 12. Przy przewoźniku z Ukrainy liczą się dwa. Pierwszy to przewóz między miejscami w Polsce przez przedsiębiorcę z siedzibą poza UE i poza EFTA. Drugi to taki sam przewóz pojazdem zarejestrowanym za granicą, jeśli nie jest to pojazd najmowany przez polską firmę.

Kabotaż od przewozu dwustronnego odróżnia się po adresach w CMR, nie po fladze na drzwiach. Kurs z Łucka do Łodzi to przewóz dwustronny między Ukrainą a UE. Kurs z Łodzi do Wrocławia tym samym autem, po rozładunku, to Polska i znowu Polska.

Czy palety z Łodzi do Wrocławia, zabrane zaraz po towarze z Ukrainy, są jeszcze częścią przewozu dwustronnego? Nie. Przewóz dwustronny skończył się przy rozładunku towaru z Ukrainy. Dalej zaczyna się nowa umowa przewozu z dwoma polskimi adresami, czyli kabotaż.

Pusty przejazd wygląda podobnie, ale kabotażem nie jest. Jeśli po Łodzi auto jedzie bez ładunku do Rzeszowa pod załadunek na Ukrainę, to przejazd bez ładunku związany z przewozem dwustronnym. Umowa Ukraina UE takie przejazdy obejmuje (art. 4 lit. d). Puste palety klienta na naczepie nie są już pustym przejazdem, tylko towarem za wynagrodzeniem.

Kto ma prawo do kabotażu w Polsce

Prawo do kabotażu w Polsce, jak w całej UE, daje licencja wspólnotowa (art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1072/2009). Wydaje ją państwo członkowskie przewoźnikowi, który ma w nim siedzibę i uprawnienie do przewozów międzynarodowych według jego prawa (art. 4 ust. 1). Ukraińska licencja na międzynarodowy przewóz rzeczy licencją wspólnotową nie jest, niezależnie od liczby wpisanych do niej pojazdów.

Kierowca też ma znaczenie. Jeśli firma z licencją wspólnotową sadza za kierownicą obywatela państwa trzeciego, kierowca potrzebuje świadectwa kierowcy (art. 5 i art. 8 ust. 1). To droga polskiej czy litewskiej firmy zatrudniającej kierowców z Ukrainy, a nie firmy z Łucka jadącej własnym ciągnikiem.

Umowa między Unią Europejską a Ukrainą w sprawie transportu drogowego towarów z 29 czerwca 2022 roku kabotażu nie otwiera. Art. 2 wprost wyłącza z umowy przewóz w obrębie państwa członkowskiego i między państwami członkowskimi. Art. 4 wymienia cztery dozwolone rodzaje przejazdów i kabotażu wśród nich nie ma. Jak te cztery rodzaje układają się w przewóz dwustronny, tranzyt i państwo trzecie, pokazuje tekst o tranzycie, państwie trzecim i kabotażu.

Ustawa zna jeszcze kabotaż bez zezwolenia na podstawie umowy międzynarodowej (art. 29a u.t.d.). Ten przepis działa tylko wtedy, gdy umowa takie prawo daje. Obowiązująca umowa z UE go nie daje, więc art. 29a do przewoźnika z Ukrainy nie ma zastosowania.

Jakie zasady kabotażu obowiązują posiadacza licencji wspólnotowej

Dla posiadacza licencji wspólnotowej reguła po rozporządzeniu (UE) 2020/1055 jest krótka. Po dostarczeniu towaru z przewozu międzynarodowego do Polski może on tym samym pojazdem wykonać do trzech przewozów kabotażowych. Ostatni rozładunek kabotażu mieści się w siedmiu dniach od ostatniego rozładunku przewozu międzynarodowego w Polsce (art. 8 ust. 2 rozporządzenia 1072/2009).

Drugie zdanie tego samego ustępu pozwala rozłożyć te operacje na kilka państw członkowskich. Wtedy w każdym państwie wolno wykonać tylko jedną operację i tylko w ciągu trzech dni od wjazdu bez ładunku na jego terytorium.

Po kabotażu obowiązuje przerwa. Tym samym pojazdem nie wolno wrócić do kabotażu w tym samym państwie przez cztery dni od zakończenia poprzedniego (art. 8 ust. 2a). Ustawa ma ten sam schemat dla kabotażu na podstawie umowy międzynarodowej, czyli trzy przewozy w 7 dni i cztery dni przerwy (art. 29a ust. 2 i 2a u.t.d.).

Dowód leży po stronie przewoźnika. Kabotaż uznaje się za zgodny z rozporządzeniem tylko wtedy, gdy przewoźnik pokaże dowód poprzedniego przewozu międzynarodowego i każdego kolejnego przewozu kabotażowego (art. 8 ust. 3). Najczęściej to CMR, a rozporządzenie dopuszcza też e-CMR. W trakcie kontroli kierowca może zadzwonić do firmy, żeby dowód dosłano przed jej zakończeniem (art. 8 ust. 4a). Jak przebiega sama kontrola, opisuje tekst o kontroli RMPD na drodze.

Czy trzy rozładunki w Polsce mieszczą się w limicie, jeśli trzeci wypada ósmego dnia po przewozie międzynarodowym? Nie. Ósmy dzień jest już poza oknem siedmiu dni. Czwarta operacja nie mieści się w limicie nawet drugiego dnia.

W Hiszpanii od 5 października 2026 roku każda taka operacja wymaga jeszcze dokumentu elektronicznego, i o nim jest osobny tekst o DeCA w Hiszpanii. Polski kabotaż takiego dokumentu nie ma.

Czy przewoźnik z Ukrainy dostanie zezwolenie na kabotaż w Polsce

Przewoźnik z Ukrainy może złożyć wniosek, ale nie dostanie blankietu z kontyngentu, tylko decyzję administracyjną. Kabotaż w Polsce przez podmiot z siedzibą poza UE, Szwajcarią i EFTA wymaga zezwolenia na przewóz kabotażowy. Wydaje je Główny Inspektor Transportu Drogowego, w skrócie GITD (art. 29 ust. 1 pkt 1 u.t.d.). Do wniosku trzeba dołączyć co najmniej dwie pozytywne opinie organizacji o zasięgu ogólnokrajowym, które zrzeszają przewoźników drogowych (art. 29 ust. 2).

Ten sam przepis łapie sytuację, o której polskie firmy zapominają. Zezwolenie GITD jest potrzebne także wtedy, gdy kabotaż wykonuje się pojazdem zarejestrowanym poza UE, Szwajcarią i EFTA (art. 29 ust. 1 pkt 2). Polska firma z licencją wspólnotową, która weźmie ukraińskie auto „na trzy dni”, też potrzebuje zezwolenia.

Kto wielokrotnie narusza zasady kabotażu, dostaje od GITD zakaz kabotażu w Polsce na 2 lata (art. 29 ust. 3 i 4).

Zezwolenie nie zastępuje zgłoszenia. Kabotaż na zezwoleniu GITD wymaga zgłoszenia RMPD przed rozpoczęciem przewozu (art. 28b ust. 2 u.t.d.), osobno na każdą operację transportową (ust. 9). Bez zgłoszenia przejazd uznaje się za wykonywany bez zezwolenia (ust. 10). Jak wpisuje się zezwolenie i kiedy przewóz dzieli się na kilka zgłoszeń, opisuje tekst o EKMT i RMPD.

W danych Sigila kabotażu też nie ma. W 7 133 zgłoszeniach 18 firm w środowisku produkcyjnym PUESC, z datą rozpoczęcia przewozu od 31.10.2024 do 24.10.2026, zezwolenie na kabotaż nie pojawia się ani razu. Zwolnienie na podstawie umowy stoi w 6 936, EKMT w 193, zwykłe zezwolenie w 4. To dane jednej platformy, nie rynku. Do tego Sigil zgłoszeń kabotażowych nie składa, więc to zero opisuje tylko klientów platformy, a regułę ustala ustawa.

Ile kosztuje kabotaż bez uprawnień

Kabotaż bez wymaganego zezwolenia kosztuje przewoźnika 12 000 zł. Tyle samo kosztuje kabotaż niezgodny z warunkami określonymi dla tego przewozu. Obie pozycje stoją w taryfikatorze, czyli w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (lp. 3.5 i 3.6).

Hrywny liczone po kursie NBU 11,5098 ₴ za 1 zł z 02.11.2026.

Trzy wiersze się nie sumują. Suma kar za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12 000 zł (art. 92a ust. 3 u.t.d.). Kabotaż bez zezwolenia i brak zgłoszenia z tego samego zatrzymania to więc 12 000 zł, a nie 24 000. Swoją kwotę można sprawdzić w kalkulatorze kar SENT i RMPD.

Pieniądze pobiera się od razu. Przewoźnik z państwa, z którym Polska nie ma umowy o wzajemnym dochodzeniu należności, płaci na miejscu kaucję w wysokości przewidywanej kary (art. 94 ust. 3 u.t.d.). Dla firmy z Ukrainy to 12 000 zł przed jakąkolwiek decyzją, a zwrot opisuje tekst o kaucji RMPD i SENT. Przewóz bez zgłoszenia dokłada parking strzeżony na koszt przewoźnika, dopóki zgłoszenie nie zostanie przesłane, a numer otrzymany (art. 89a1 ust. 1a).

Odpowiada nie tylko przewoźnik. Spedytor, nadawca, odbiorca albo podwykonawca, który zlecił przewóz, podlega karze, jeśli wiedział albo powinien był wiedzieć, że zlecona usługa wiąże się z naruszeniem (art. 92a ust. 11 u.t.d., art. 14a rozporządzenia 1072/2009). Prośba „weźcie palety do Wrocławia” czyni zleceniodawcę stroną naruszenia.

Co zrobić, gdy po rozładunku pada propozycja doładunku

1. 1Sprawdźcie adresy w zleceniu. Jeśli załadunek i rozładunek są w Polsce, nie dawajcie tego ładunku przewoźnikowi z ukraińską licencją.
2. 2Przekażcie ładunek firmie z licencją wspólnotową i z własnym pojazdem zarejestrowanym w UE.
3. 3Szukajcie dla auta z Ukrainy ładunku powrotnego na Ukrainę. Pusty dojazd do niego obejmuje umowa z UE.
4. 4Pilnujcie, żeby w kabinie został CMR przewozu międzynarodowego, bo z niego inspektor widzi, gdzie skończył się przewóz dwustronny.
5. 5Jeśli przewoźnik jednak idzie drogą zezwolenia GITD, niech zbierze z wyprzedzeniem dwie opinie organizacji przewoźników i składa osobne zgłoszenie na każdą operację.

Czego nie robić

• ✗Nie zlecajcie przewozu między dwoma polskimi magazynami autu po kursie z Ukrainy. To 12 000 zł i kaucja na miejscu dla przewoźnika, a dla zleceniodawcy odpowiedzialność z art. 92a ust. 11.
• ✗Nie traktujcie umowy Ukraina UE jako zgody na kabotaż do 31.03.2027. Art. 2 wyłącza przewóz wewnątrz państwa członkowskiego przez cały czas jej obowiązywania.
• ✗Nie przenoście reguły trzech operacji w siedem dni na firmę z ukraińską licencją. Te liczby dotyczą posiadacza licencji wspólnotowej.
• ✗Nie bierzcie auta na ukraińskich numerach do kabotażu we własnej firmie. Bez zezwolenia GITD to ten sam kabotaż bez zezwolenia (art. 29 ust. 1 pkt 2).
• ✗Nie opisujcie doładunku w zgłoszeniu RMPD jako tranzytu. Tranzyt nie ma w Polsce ani załadunku, ani rozładunku, a dane niezgodne ze stanem faktycznym to osobna pozycja lp. 3.2a.

Gdzie tu jest miejsce na technologię

Sigil przenosi dane z CMR do zgłoszenia RMPD100 jeden do jednego, dyspozytor je potwierdza, a zgłoszenie trafia do PUESC na dane przewoźnika. Rodzaj przewozu wyznaczają adresy w CMR, czyli przewóz dwustronny, tranzyt albo przewóz do państwa trzeciego, i jego też potwierdza dyspozytor. Zgłoszeń kabotażowych Sigil nie składa. Licencji wspólnotowej, zezwolenia GITD ani EKMT nie załatwiamy, a danych z CMR system nie poprawia, więc przewóz dwustronny nie stanie się kabotażem ani odwrotnie.

Kabotażu w Polsce na ukraińskiej licencji nie robi się „przy okazji”. Prawo daje licencja wspólnotowa albo decyzja GITD, a umowa z UE nie jest żadnym z nich. Sigil obsługuje zgłoszenia RMPD, a SENT składa nadawca albo odbiorca.